Nadciśnienie – maj 2002

Badanie LIFE (Losartan Intervention For Endpoint reduction) opublikowane w numerze pisma Lancet z dnia 23 marca br uważa się za pierwsze badanie, które wykazało różnice w skuteczności leków hipotensyjnych. Autorzy badania opisali zmniejszenie ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych w grupie chorych z nadciśnieniem tętniczym i przerostem lewej komory leczonych losartanem (antagonista receptora AT1 dla angiotensyny) w porównaniu do pacjentów otrzymujących atenolol. Obserwowana przewaga losartanu wynikała głównie ze zmniejszenia liczby udarów mózgu w porównaniu do chorych, którzy otrzymywali beta-adrenolityk. Grupa otrzymująca losartan miała także mniejsze ryzyko rozwoju cukrzycy de novo w porównaniu do osób leczonych atenololem.

Ostatnio (Lancet 2002; 359: 2199) ukazała się niezwykle obszerna dyskusja nad wynikami badania LIFE, której uczestnicy w znacznej mierze kwestionują wnioski Autorów pomniejszające rolę beta-adrenolityków w terapii nadciśnienia tętniczego. Podniesiono stosowanie suboptymalnej dawki atenololu czego dowodzi średnia częstość tętna wśród otrzymujących atenolol wynosząca 66 uderzeń/min podczas gdy efektywna dawka powinna zmniejszyć spoczynkowe tętno poniżej 60/min. Ponadto, beta-adrenolityki są z założenia mniej efektywne w grupie osób w wieku podeszłym, a taka populacja była objęta badaniem. Ponadto, analiza wyników wskazuje na nierównomierny podział grup pod względem rozkładu czynników ryzyka z przewagą pacjentów o podwyższonym ryzyku powikłań wśród osób otrzymujących atenolol. Zwraca uwagę również fakt, że losartan nie zmniejszył częstości występowania udarów mózgu u chorych z cukrzycą, pomimo, że wśród tych pacjentów częstość udarów było większa niż wśród osób bez cukrzycy. Podsumowując, wyniki badania LIFE wskazują na możliwość istnienia różnic skuteczności leków hipotensyjnych ale nadal nie dowodzą zdecydowanej przewagi jednej z grup nad innymi.

Warto zwrócić uwagę, że jedynie 50% chorych uzyskało dobrą kontrole ciśnienia tętniczego (<140/90 mm Hg). Badanie PRAKTIK (J Hypertension 2002, 20: 779-84) miało na celu ocenę skuteczności terapii hipotensyjnej w warunkach codziennej praktyki lekarskiej w oparciu o grupę 3153 lekarzy rodzinnych. Przeprowadzona we Francji analiza wskazuje, że głównym powodem małej skuteczności terapii jest zbyt rzadkie korzystanie przez lekarzy z kojarzenia leków. Wydaje się, że jest to częsty błąd, dotyczący nie tylko populacji lekarzy francuskich.

Duże zainteresowanie, wykraczające poza prasę medyczną wywołały wyniki badania nad wpływem kawy na ciśnienie tętnicze (Arch Int Med. 2002, 162: 657-662) . W grupie 1017 mężczyzn absolwentów medycyny stwierdzono wzrost ciśnienia tętniczego w zależności od liczby wypijanych filiżanek. 1 filiżanka dziennie powoduje średni wzrost ciśnienia tętniczego o 0,2 mm Hg. Warto jednak zaznaczyć, że badanie prowadzono wśród mieszkańców USA, byłych absolwentów Uniwersytetu Johns Hopkins. Jak wiadomo kawa po amerykańsku nie ma smaku kawy i trudno ocenić jak na wartość ciśnienia wpływa „prawdziwa” kawa.
prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong

Dodaj komentarz