Zdrowie reprodukcyjne młodych kobiet a późniejsze ryzyko sercowo-naczyniowe. Przegląd “parasolowy”

Kelvin Okoth i wsp. Association between the reproductive health of young women and cardiovascular disease in later life: umbrella review
BMJ 2020;371:m3502 (dostępny pełen tekst)

Mimo ogólnego podobieństwa, widoczne są różnice między mężczyznami i kobietami pod względem czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Na przykład, tradycyjne czynniki ryzyka, takie jak palenie i cukrzyca, oddziałują u kobiet w większym stopniu.

Czynniki ryzyka specyficzne dla kobiet, takie jak powikłany przebieg ciąży czy problemy z płodnością, są klinicznie niedoceniane. Często jest to wczesna manifestacja zmian w naczyniach i zaburzeń czynności śródbłonka. Zaburzenia metaboliczne, jak zwiększone stężenia lipidów i glukozy, utrzymuje się wiele lat po stanie przedrzucawkowym.

W BMJ opublikowano przegląd parasolowy (umbrella review),  mający na celu konsolidację danych  z przeglądów systematycznych i metaanaliz, na temat związku zdrowia reprodukcyjnego kobiet z ryzykiem sercowo-naczyniowym.

Uwzględniono 32 prace, w większości średniej jakości metodologicznej,  o okresie obserwacji 7–10 lat. Przeprowadzono narracyjną syntezę z prezentacjami tabelarycznymi.

Stwierdzono zwiększenie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych:

– dwukrotne w przypadku stanu przedrzucawkowego, porodu martwego i porodu przedwczesnego

– 1,5-1,9 – krotne w przypadku nadciśnienia ciążowego, cukrzycy ciążowej, przedwczesnego odklejenia łożyska, przedwczesnego wygasania czynności jajników

– < 1,5 – krotne dla wczesnej pierwszej miesiączki, zespołu policystycznych jajników i  wczesnej menopauzy

Kobiety aktualnie stosujące złożone doustne środki antykoncepcyjne miały zwiększone ryzyko udaru i choroby wieńcowej. Nie stwierdzono związku dla antykoncepcji opartej wyłącznie na progesteronie, antykoncepcji nie-doustnej oraz leczenia niepłodności.

Dłuższe karmienie piersią wiązało się ze zmniejszonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych.

Zdaniem autorów, jeśli obserwowane związki mają charakter przyczynowy, mogą odpowiadać za dużą część niewyjaśnionego ryzyka chorób sercowo-naczyniowych u kobiet i być potencjalnie modyfikowalne. Identyfikacja czynników ryzyka związanych ze zdrowiem reprodukcyjnym na wczesnym etapie życia kobiety może ułatwić wdrożenie strategii profilaktycznych.

Opracowano na podstawie: BMJ, 7 października 2020

Marcin Kargul

Dodaj komentarz