Ostatnie półwiecze w prewencji, leczeniu i badaniu nowotworów. Perspektywy na przyszłość

Richard L. Schilsky i wsp. Progress in Cancer Research, Prevention, and Care. New Eng J Med 2020 online

Artykuł w NEJM podsumowuje ostatnie 50 lat prewencji i leczenia nowotworów. W tym czasie wskaźniki umieralności nowotworowej wykazują spadek, tym niemniej rak jest drugą po chorobach sercowo-naczyniowych przyczyną zgonów w krajach rozwiniętych (lub nawet pierwszą jak np. we Francji).

W roku 1970 zdiagnozowano w USA 650 tysięcy przypadków nowotworów, a 3 miliony  miało te choroby w wywiadzie (tzw. cancer survivors). Odsetek przeżyć 5-letnich wyniósł 49%.

W 2020 r., przy większej i starszej populacji, roczną zapadalność szacuje się na 1,8 miliona a liczbę „survivors” na  16,9 miliona.  5-letni wskaźnik przeżycia wynosi około 70%.

Postępy w leczeniu zmniejszyły wskaźniki śmiertelności w przypadku niektórych nowotworów, ale większość spadku umieralności można przypisać długotrwałym wysiłkom związanym z zapobieganiem i wczesnym wykrywaniem

Autorzy wymieniają najważniejsze ich zdaniem „kamienie milowe”:

Lata 1970.

– wprowadzenie obrazowania CT, skuteczna chemioterapia zaawansowanego raka jądra, terapia adjuwantowa w raku piersi, operacje oszczędzające w raku piersi

Lata 1980.

– szczepionka przeciw WZW typu B, terapia adjuwantowa w raku jelita grubego,  pierwszy lek celowany w raku piersi HER2+ (trastuzumab)

Lata 1990.

– rejestracja przez FDA rytuksymabu w chłoniakach nieziarniczych, skuteczne leki przeciwwymiotne, terapia adjuwantowa w raku niedrobnokomórkowym płuc

Lata 2000.

– dowody na skuteczność profilaktycznych zabiegów  przy mutacjach BRAC u kobiet, inhibitory kinazy tyrozynowej EGFR (jako pierwszy gefitynib  w  raku niedrobnokomórkowym płuc), imatinib w przewlekłej białaczce szpikowej a później w nowotworach podścieliskowych przewodu pokarmowego, szczepionka przeciwko HPV

Lata 2010.

– niskoemisyjne CT w skryningu raka płuc u palaczy, immunoterapia CAR-T – genetycznie zmodyfikowane limfocyty T w nowotworach krwi, inhibitory  punktu kontrolnego w czerniaku i innych nowotworach, postępy w obrazowaniu, biomarkerach, terapiach celowanych, wykorzystanie sztucznej inteligencji

Lata 2020.

-personalizowana ocena ryzyka, wykorzystanie poligenowych skal ryzyka

W opinii autorów postęp w zwalczaniu obciążeń związanych z nowotworami nie jest płynny, stabilny ani wolny od kontrowersji. Nasze wysiłki pozostają boleśnie niekompletne. Można jednak mieć optymizm  co do przyszłości z uwagi  na szybko postępujące zrozumienie złożonych procesów nowotworzenia.

Postępy w zakresie sztucznej inteligencji, głębokiego uczenia się, tworzenia i analiz dużych zbiorów danych powinny sprzyjać opracowywaniu bardziej precyzyjnych strategii wczesnego wykrywania i leczenia.

Opracowano na podstawie: New England Journal of Medicine, 3 września 2020

Marcin Kargul

 

 

Dodaj komentarz