Napoje słodzone cukrem i słodzikami a ryzyko zgonu – nowe dane

Vasanti S. Malik i wsp. Long-Term Consumption of Sugar-Sweetened and Artificially Sweetened Beverages and Risk of Mortality in US Adults. Circulation. 2019 online (dostępny pełen tekst)]

Napoje słodzone cukrem (SSB, sugar-sweetened beverages) są głównym źródłem dodanego cukru w diecie. Kategoria ta obejmuje gazowane i niegazowane „soft drinki”, napoje owocowe, napoje izotoniczne. W USA ich spożycie stanowi  średnio 145 kcal na dobę czyli 6,5% zapotrzebowania energetycznego, u młodych dorosłych nawet blisko 10%, czyli cały dopuszczalny limit dodanych cukrów prostych w diecie.

W badaniach epidemiologicznych większe spożycie SSB wiązało się ze wzrostem ryzyka cukrzycy typu 2, choroby wieńcowej i udaru. Mniej danych dotyczy ryzyka zgonu.

W Circulation opublikowano pracę oceniając związek SSB oraz napojów słodzonych słodzikami (ASB, artificially sweetened beverages) ze wskaźnikami umieralności. Posłużono się danymi z badań Health Professional’s Follow-up study (n=37 716) oraz  the Nurses’ Health study (n=80 647).

Wykazano, że większe spożycie SSB (już od przedziału 2–6/tydzień, przez 1-<2/dobę do ≥2/dobę) wiązało się proporcjonalnie  ze  wzrostem ryzyka umieralności ogólnej, głownie poprzez wzrost ryzyka zgonu sercowo-naczyniowego, w mniejszym stopniu nowotworowego. W najwyższym przedziale spożycia zwiększenie ryzyka wynosiło 26% dla umieralności ogólnej, 31% sercowo-naczyniowej i 16% nowotworowej.

Spożycie ASB tylko w najwyższym przedziale (≥2/dobę)   w zwiększało ryzyko sercowo-naczyniowe ale nie nowotworowe, dotyczyło to większym stopniu kobiet (obserwacja ta wymaga weryfikacji).

Zdaniem autorów:

– wyniki dostarczają kolejnego wsparcia dla rekomendacji ograniczania spożycia SSB oraz umiaru w spożyciu ASB

– ASB może być używane jako zamiennik SSB u osób nawykowo spożywających SSB, ale powinno się unikać dużego spożycia  ASB

– Rekomendacje powinny zachęcać do alternatywnych napojów, przede wszystkim wody

Opracowano na podstawie Circulation, 18 marca 2019

Marcin Kargul