Statyny, metformina, werapamil mogą pomagać w leczeniu chorób psychicznych

Joseph F. Hayes i wsp. Association of Hydroxylmethyl Glutaryl Coenzyme A Reductase Inhibitors, L-Type Calcium Channel Antagonists, and Biguanides With Rates of Psychiatric Hospitalization and Self-Harm in Individuals With Serious Mental Illness. JAMA Psychiatry online (dostępny pełen tekst)

W psychiatrii duże nadzieje wiąże się z koncepcją „odświeżania leków” (Drug Repurposing ) tzn. z badaniem i wdrażaniem dobrze znanych i scharakteryzowanych leków w nowych wskazaniach. Istnieją teoretyczne podstawy oraz pojedyncze doniesienia, że leki takie jak statyny, metformina czy werapamil mogą wywierać korzystny wpływ na zaburzenia psychiczne.

W JAMA Psychiatry opublikowano pracę dotyczącą tego zagadnienia.  Analizowano bazy danych  mieszkańców Szwecji, z których ponad 140 000 miało rozpoznaną poważną chorobę psychiczną (chorobę dwubiegunową, schizofrenię lub inną psychozę nieafektywną) i było z tego powodu leczonych w okresie 2005-2016.

Stwierdzono, że  okresy przyjmowania satyn, werapamilu i metforminy  wiązały się z istotnie rzadszymi hospitalizacjami psychiatrycznymi oraz redukcją epizodów  intencjonalnych samouszkodzeń.

Autorzy zastrzegają, że na obecnym etapie nie sugerują zmian  leczenia ani stosowania tych leków zamiast leków przeciwpsychotycznych.  Jednakże, osoby z chorobami psychicznymi często są w niedostateczny sposób leczone somatycznie, zwłaszcza w odniesieniu do chorób sercowo-naczyniowych, nadciśnienia  czy cukrzycy. Z tego powodu warto zoptymalizować leki przepisane na choroby somatyczne, co może przynieść korzyści także w odniesieniu do zdrowia psychicznego.

Dokładne mechanizmy działania na ośrodkowy układ nerwowy oraz korzyści kliniczne wymienionych leków wymagają dalszych badań, w tym odpowiednio zaprojektowanych badań randomizowanych.

Dla statyn potencjalnym mechanizmem może być działanie przeciwzapalne oraz zwiększanie wychwytu leków przeciwpsychotycznych w OUN. Przesłanką stosowania werapamilu jest dysregulacja gospodarki wapniowej i zaburzenia cytoplazmatycznego sygnału wapniowego w chorobach psychicznych. Metformina może działać korzystnie na zaburzenia funkcji poznawczych i nastroju poprzez wpływ na zaburzenia metaboliczne.

Zdaniem komentującego wyniki prof. Hon-Cheong So (Chinese University of Hong Kong)

odświeżanie leków może służyć jako efektywna kosztowo metoda opracowania nowych metod terapeutycznych w chorobach psychicznych takich jak schizofrenia, zwłaszcza że nie ma szczególnego postępu w opracowywaniu nowych leków na te choroby

Opracowano na podstawie: JAMA Psychiatry, 9 stycznia 2019

Marcin Kargul

Dodaj komentarz