Niewłaściwa farmakoterapia w starszym wieku – jak często, jakie leki, związek z hospitalizacjami

Perez T i wsp. Prevalence of potentially inappropriate prescribing in older people in primary care and its association with hospital admission: longitudinal study. BMJ 2018;363:k4524 (dostępny pełen tekst)

Rosnąca populacja osób w wieku 65 i więcej lat jest największym konsumentem leków. Optymalne leczenie w tej grupie – osiągniecie maksymalnych korzyści przy minimalizacji ryzyka i kosztów – jest wyzwaniem. Mają na to wpływ związane z wiekiem zmiany metabolizmu leków, większa wrażliwość na działania niepożądane, współchorobowość i przyjmowanie wielu leków przez co narażenie na interakcje. Problemem jest też koordynacja leków przepisywanych przez lekarzy różnych specjalności.

Niedawny przegląd systematyczny wykazał, że 9,9% hospitalizacji w tej grupie wiekowej wynikało z działań  niepożądanych leków.

Wśród narzędzi oceniających  stosowane leki znajduje się między innymi Screening Tool of Older Person’s potentially inappropriate Prescribing (STOPP). Autorzy omawianej pracy użyli go w retrospektywnej ocenie związku między niewłaściwym przepisywaniem a hospitalizacjami wśród ponad 32 tysięcy pacjentów w Irlandii w latach 2012-2015 (średni wiek 76,2 lata, 43% mężczyzn).

W każdym z ocenianych lat  10,4-15,0%  osób było co najmniej raz hospitalizowanych. Częstość niewłaściwego przepisywania leków wahała się między 43% a 51%.

Niezależnie od wieku, płci,  liczby stosowanych leków i współchorobowości, niewłaściwe przepisywanie leków zwiększało o 24% ryzyko hospitalizacji. Z kolei wśród hospitalizowanych ryzyko niewłaściwego przepisania leków było większe  po 72% po wypisie niż przed hospitalizacją.

Narzędzie STOPP wykazało, że najczęstsze niewłaściwości dotyczyły:

– stosowania PPI w niepowikłanej chorobie wrzodowej lub chorobie refluksowej  w pełnej dawce przez ponad 8 tygodni (26,9 % wszystkich pacjentów)

– stosowania benzodiazepin przez co najmniej 4 tygodnie (19,1%)

– stosowania środków nasennych (głównie zolpidem i zopiklon)  przez ponad 4 miesiące (13,7%)

– stosowania NLPZ w ciężkiej niewydolności serca (6,5%)

Szczegółowe dane dostępne są w suplemencie.

Zdaniem autorów hospitalizacja jest okazją do przeglądu i optymalizacji farmakoterapii u starszych osób, jednakże omawiane badanie nie wykazało korzystnego wpływu hospitalizacji. Wręcz przeciwnie, po wypisie wrosło stosowanie niewłaściwych leków, prawdopodobnie na skutek intensyfikacji leczenia. Zagadnienie to musi być dalej analizowane.

Opracowano na podstawie: BMJ, 15 listopada 2018

Marcin Kargul

 

Dodaj komentarz