Jak często kolonoskopia przesiewowa?

Jeffrey K. Lee. Long-term Risk of Colorectal Cancer and Related Deaths After a Colonoscopy With Normal Findings. JAMA Intern Med. Published online

Badania przesiewowe  kierunku raka jelita grubego pozwalają na ograniczenie zapadalności i śmiertelności  poprzez usunięcie polipów oraz wykrycie i leczenie wczesnych stadiów raka. Obecne wytyczne w przypadku negatywnych wyników kolonoskopii zalecają ponowne badanie w odstępie 10 lat.

Rekomendacja ta oparta jest na danych empirycznych o umiarkowanej sile dowodowej. Przyjęty okres wynika z czułości kolonoskopii, a także czasu, w jakim polipy mogą przejść w zmiany złośliwe.  Należy też jednak pamiętać że jakość poszczególnych kolonoskopii może być różna a rak jest chorobą heterogenną – przykładowo gruczolaki ząbkowane wiążą się z szybszym rozwojem raka. Mogłoby to sugerować, że przyjęty okres 10 lat może być za długi.

Autorzy porównali ryzyko rozpoznania raka jelita grubego i zgonu z jego powodu u osób z negatywnym wynikiem kolonoskopii (bez biopsji lub polypektomii lub  rozpoznania raka w ciągu 6 miesięcy od badania)  w porównaniu do grupy bez badań przesiewowych.

Badanie o charakterze retrospektywnym objęło ponad 1,25 miliona mieszkańców Kalifornii w wieku 50-75 lat, za wskazaniami się do badań przesiewowych  (średni wiek 55,6 lat, 49% mężczyzn). Całkowity czas obserwacji wynosił > 12 lat

W grupie po kolonoskopii z negatywnymi wynikami stwierdzono niższe wskaźniki zapadalności i umieralności z powodu raka jelita grubego.

Różnica miedzy grupami zmniejszała się z czasem ale była dalej  istotna po obecnie rekomendowanym 10 letnim okresie –  w analizie wieloczynnikowej w grupie kolonoskopii stwierdzono niższe o 46% ryzyko raka (HR 0.54; 95%CI, 0.31-0.94) oraz niższe o 88% ryzyko zgonu z powodu raka (HR 0.12; 95%CI, 0.02-0.82).

A zatem kolonoskopia z negatywnym wynikiem u pacjentów średniego ryzyka ze wskazaniami do badań przesiewowych wiąże się z niższym ryzykiem rozpoznania raka i zgonu z powodu raka w porównaniu do grupy bez badań przesiewowych.  Okres obniżonego ryzyka jest nawet dłuższy niż 12 lat. Wyniki były spójne dla zmian proksymalnych i dystalnych oraz  wczesnych i późnych stadiów raka.

Opracowano na podstawie: JAMA Internal Medicine, 17 grudnia 2018

Marcin Kargul