Ryzyko zdrowotne bycia „nocnym Markiem”

Suzana Almoosawi i wsp. Chronotype: Implications for Epidemiologic Studies on Chrono-Nutrition and Cardiometabolic Health. Advances in Nutrition online (dostępny pełen tekst)

Większość osób można przyporządkować do dwóch typów chronobiologicznych: “rannych ptaszków” lub “nocnych Marków”. Jest to częściowo uwarunkowane genetycznie. Znaczenie zdrowotne tych różnic jest dyskutowane, wyniki badań są niejednoznaczne. W piśmie Advances in Nutrition ukazał się artykuł będący podsumowaniem wiedzy na ten temat.

Bezpośredni niekorzystny wpływ na zdrowie ma  rozbieżność pomiędzy wewnętrznym zegarem biologicznym uwarunkowanym światłem słonecznym  a porami aktywności. Największe znaczenie wydaje się mieć związek rytmów dobowych z wzorcami żywieniowymi i wpływ tych czynników na zdrowie kardiometaboliczne.

Współczesne życie jest często nerwowe, pory posiłków i snu nieregularne, ekspozycja na sztuczne światło zaburza wydzielanie melatoniny a z jej niskimi stężeniami wiążą się  insulinooporność i cukrzyca typu 2. Zwiększa się także ryzyko nadciśnienia i zaburzeń lipidowych.

Stwierdzono ponadto, że osoby idące spać później mają tendencje do mniej zdrowego odżywiania – jedzą później, mniej regularnie, częściej pomijają śniadania, konsumują więcej alkoholu i cukru a mniej owoców i warzyw. Jedzą też rzadziej i większe posiłki.

Obserwacja ta może wyjaśniać większe ryzyko chorób metabolicznych i i sercowo-naczyniowych u nocnych Marków. Przykładowo, ryzyko cukrzycy jest większe 2,5 krotnie, co może wiązać się ze zwyżkami stężenia glukozy pod koniec dnia.

Wiedza na temat omawianego zagadnienia jest jeszcze na wczesnym etapie. Dalsze badania pozwolą przybliżą zrozumienie związków typu chronobiologicznego, wzorców „chrono-odżywiana” i długoterminowego ryzyka kardiometabolicznego. Pozwolą także na opracowanie strategii poprawy zdrowia publicznego.

Opracowano na podstawie: Advances in Nutrition, 30 listopada 2018

Marcin Kargul