Suplementacja witaminy D i kwasów omega-3 w pierwotnej prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych i nowotworów? Komentarz do badania VITAL

John F. Keaney,  Clifford J. Rosen. VITAL Signs for Dietary Supplementation to Prevent Cancer and Heart Disease. NEJM online (dostępny pełen tekst)

W USA ponad połowa osób dorosłych przyjmuje co najmniej jeden suplement diety. Mimo braku jednoznacznych dowodów na korzyści kliniczne, w ostatniej dekadzie najbardziej wzrosło stosowanie suplementów oleju rybnego (kwasy omega-3) – dziesięciokrotnie i witaminy D – czterokrotnie.

Na kongresie American Heart Association ogłoszono wyniki badania VITAL (Vitamin D and Omega-3 Trial), opublikowane jednocześnie w NEJM i skomentowane w omawianym edytorialu.

Badanie było randomizowaną, kontrolowaną próbą kliniczną w schemacie naprzemiennym 2×2. Porównywano witaminę D3 w dawce 2000 UI/dobę i kwasy omega-3 w dawce 1g/dobę z placebo u 25 871 pacjentów, mediana obserwacji wyniosła 5,3 lat, średni wskaźnik adherence wyniósł ok. 80% zarówno dla badanych suplementów jak i placebo.

Oceniano skuteczność suplementacji w pierwotnej prewencji chorób sercowo-naczyniowych i nowotworowych.

Kwasy omega-3 nie okazały się skuteczne w redukcji częstości złożonego sercowo-naczyniowego punktu końcowego (zawał, udar, zgon sercowo-naczyniowy). Autor komentarza przypomina, amerykańskie wytyczne uznają za uzasadnione (ale nie jednoznacznie zalecane) stosowanie suplementów kwasów omega-3 tylko w prewencji wtórnej po niedawnym zawale.

Witamina D3 nie miała wpływu na pierwszorzędowy punkt końcowy – nowotwory inwazyjne ogółem, ani na poszczególne nowotwory oraz zgony onkologiczne. Autor zwraca uwagę, że dotyczyło to też pacjentów z niskim wyjściowym stężeniem 25-hydroksycholekalcyferolu.

W badaniu VITAL odnotowano istotnie statystyczny związek z redukcją niektórych wtórnych punktów końcowych, ale zdaniem autora powinno to być interpretowane z ostrożnością. Przed uzyskaniem dodatkowych informacji z kolejnych badań stosowanie suplementów kwasów omega-3 i witaminy D3 w pierwotnej prewencji sercowo-naczyniowej i nowotworowej nie wydaje się uzasadnione.

Opracowano na podstawie: NEJM, 10 listopada 2018

Marcin Kargul