Testy farmakogenetyczne w sklepie po sąsiedzku – mrzonki, przyszłość a może już teraźniejszość? Marketing czy nauka?

Jennifer Abbasi. Companies Tout Psychiatric Pharmacogenomic Testing, But Is It Ready for a Store Near You? JAMA. Published online (dostępny pełen tekst)

Jajka, chleb, pasta do zębów … a, i  jeszcze test  farmakogenetyczny – tak mogą wyglądać zakupy w kilku stanach USA, w sieci supermarketów która zawarła umowę z  firmą oferującą komercyjnie takie testy. Dostępny na receptę test mający służyć optymalizacji leczenia zaburzeń psychicznych można kupić na  stoisku aptecznym a farmaceuta służy pomocą w interpretacji wyników. Już 750 tysiecy pacjentów takie badanie przeprowadziło.

Artykuł z cyklu Medical News & Perspectives JAMA podnosi następujące kwestie:

– tylko 50-60% pacjentów z depresją odpowiada na pierwszy zastosowany lek przeciwdepresyjny, wielu doświadcza istotnych działań niepożądanych. Analiza genetyczna potencjalnie może pomóc dobrać odpowiednie leczenie dla konkretnego pacjenta

– mimo, że wiele wariantów genetycznych już zostało poznanych, dowody na możliwość poprawy skuteczności leczenia poprzez komercyjne testy są na razie bardzo ograniczone i pochodzą najczęściej z małych badań sponsorowanych przez firmy

– informacje wykorzystywane do promocji są często przesadne w stosunku do potwierdzonych danych medycznych

– testy różnych firm różnią się miedzy sobą ocenianymi wariantami genetycznymi i algorytmami do tworzenia rekomendacji. Każdy test powinien być niezależnie przebadany

– tylko 11 spośród 46 najczęściej badanych w testach  genów jest oficjalnie uznanych przez Clinical Pharmacogenetics Implementation Consortium lub towarzystwa naukowe

– geny warunkujące farmakokinetykę leków (związane z izoenzymami cytochromu P450) mają najlepiej udokumentowany związek z optymalizacją terapii i ich badanie przy wdrażaniu terapii lekami trójcyklicznymi czy SSRI jest najbliższe powszechnej implementacji.  Znacznie mniej danych naukowych dotyczy genów „farmakodynamiki”  (transporterów,  receptorów itp.)

– z powyższych powodów genotypowanie wydaje się bardziej użyteczne dla przewidywania działań niepożądanych niż odpowiedzi na leczenie

– wiedza medyczna rozwija się, badacze  walidują znaczenie znanych genów i odkrywają nowe

Artykuł przedstawia opinie różnych ekspertów na temat obecnego i przyszłego zastosowania praktycznego  testów farmakogenetycznych oraz ich komercyjnej dostępności.

Opracowano na podstawie: JAMA, 3 października 2018

Marcin Kargul

 

Dodaj komentarz