Wypalenie zawodowe a odbywana specjalizacja medyczna – nowe dane

Liselotte N. Dyrbye et al. Association of Clinical Specialty With Symptoms of Burnout and Career Choice Regret Among US Resident Physicians.  JAMA. 2018;320(11):1114-1130

Zespół wypalenia zawodowego (ang. burnout syndrome) to zaburzenie ujęte w klasyfikacji ICD 10 (Z73), które rozwija się w wyniku działania długotrwałych negatywnych uczuć związanych z obciążeniami zawodowymi. Głównymi  przejawami zespołu są:

  • wyczerpanie emocjonalne – zniechęcenie do pracy, stałe napięcie psychofizyczne, drażliwość i konfliktowość
  • depersonalizacja – ograniczanie się do formalnych kontaktów międzyludzkich, unikanie relacji wymagających zaangażowania emocjonalnego a nawet przedmiotowe traktowanie innych ludzi, ignorowanie ich potrzeb, obojętność i brak szacunku
  • obniżenie potrzeby osobistych sukcesów związane często z rozczarowaniem zawodem i przeświadczeniem o braku swojej kompetencji

U lekarzy wypalenie wiąże się m.in z częstszymi błędami medycznymi, nieprofesjonalnymi zachowaniami, trudnościami w nauce, zaburzeniami związanymi ze stosowaniem substancji psychoaktywnych.

W JAMA zamieszczono nową pracę poświęconą temu zagadnieniu.  4732 studentów medycyny wypełniło wyjściowy kwestionariusz w latach 2010-2011. 77% z nich ponownie udzieliło odpowiedzi w  2016 r.,  gdy byli na drugim roku rezydentury. Posłużono się pytaniami na podstawie skali  Maslach Burnout Inventory (MBI).

Ogółem objawy wypalenia stwierdzono u 45,2% rezydentów (zakres w zależności od specjalizacji 29.6%-63.8%),  najczęściej u robiących specjalizację z urologii, neurologii, medycyny ratunkowej i chirurgii ogólnej, najrzadziej w przypadku dermatologii i patomorfologii.

Odpowiedzi, że z pewnością lub prawdopodobnie nie wybrałoby ponownie zawodu lekarza,  udzieliło 14,1% badanych.

Z większym ryzykiem wypalenia wiązały się: płeć żeńska i wyższy poziom lęku w czasie studiów, z kolei wyższy poziom empatii w tym czasie był czynnikiem ochronnym.

W dyskusji autorzy podkreślają, że  częstość wypalenia rezydentów (45,2%) była zbliżona do lekarzy po specjalizacji  w innym badaniu (48,8%) i wyższa niż u innych pracowników w USA (28,4%).

Opracowano na podstawie: JAMA, 18 września 2018