Zaburzenia związane ze stresem a ryzyko chorób autoimmunologicznych – pierwsze duże badania populacyjne

Huan Song i wsp. Association of Stress-Related Disorders With Subsequent Autoimmune Disease. JAMA. 2018;319(23):2388-2400

Większość ludzi w którymś momencie życia doświadcza ciężkich sytuacji stresowych, jak śmierć bliskiej osoby, narażenie na różne katastrofy czy przemoc. W następstwie u części rozwijają się  zaburzenia klasyfikowane jako reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne (F43 wg ICD-10: Ostra reakcja na stres, Zaburzenie stresowe pourazowe, Zaburzenia adaptacyjne, Inne reakcje na ciężki stres).

U takich osób dochodzi do licznych zmian patofizjologicznych, np. zaburzeń osi podwzgórze-przysadka-nadnercza czy układu autonomicznego, co z kolei może wpływać na funkcje układu immunologicznego. W modelach zwierzęcych wykazano związek stresu z chorobami autoimmunologicznymi, dane u ludzi są ograniczone.

Zagadnieniu temu poświęcona jest praca opublikowana w piśmie JAMA. Retrospektywną analizą w Szwecji objęto dane z elektronicznej bazy National Patient Register z lat 1981-2013. Porównano 106 464 osób  z zaburzeniami związanymi ze stresem, 126 652 osób z ich rodzeństwa oraz 1 064 640 dopasowanych osób z populacji ogólnej bez zaburzeń związanych ze stresem jako kontrola. Oceniano częstość rozpoznania 41 chorób autoimmunologicznych w okresie powyżej roku od diagnozy reakcji na ciężki stres lub zaburzenia adaptacyjnego.

Średni wiek badanych wynosił 41 lat, 40% stanowili mężczyźni. W obserwacji o medianie 10 lat w trzech powyższych grupach częstość rozpoznania chorób autoimmunologicznych wyniosła odpowiednio 9,1; 6,5 i 6 na 1000 pacjento-lat. Najczęściej były to choroby tarczycy, łuszczyca,  cukrzyca, choroby zapalne jelit i reumatoidalne zapalenie stawów. W porównaniu z grupą kontrolną pacjenci z zaburzeniami związanymi ze stresem mieli istotnie większe ryzyko choroby autoimmunologicznej HR, 1.36 (95% CI, 1.33-1.40).

Zdaniem autorów kolejne badania są potrzebne  dla lepszego zrozumienia  mechanizmu zaobserwowanej zależności.

Opracowano na podstawie: JAMA, 19 czerwca 2018

Marcin Kargul