Suplementy witamin i minerałów w prewencji sercowo-naczyniowej: nowa meta-analiza

David J.A. Jenkins i wsp. Supplemental Vitamins and Minerals for CVD Prevention and Treatment. JACC 2018;71:2570-84 (dostępny pełen tekst)

Leczenie niedoborów mikroskładników pokarmowych w ciągu ostatnich 250 lat to jedno z największych osiągnięć medycyny.  W 1747 r. na pokładzie HMS Salisbury lekarz Royal Navy James Lind przeprowadził jedno z pierwszych badań klinicznych wykazując u 12 marynarzy, że spożywanie owoców cytrusowych najskuteczniej leczy szkorbut.

W ostatnich dekadach zainteresowanie przesunęło się w kierunku suplementacji witamin i minerałów dla prewencji potencjalnych niedoborów subklinicznych i w ten sposób poprawy zdrowia i wydłużenia życia. Mimo ze nie ma dowodów na takie działanie, suplementy są bardzo powszechnie stosowane, w USA w 2012 r. przyjmowało je 52% populacji, w tym multiwitaminy 31%, witaminę D 19%, wapń 14% i witaminę C 12%.

W JACC opublikowano nową metaanalizę badań nad związkiem suplementów witamin i minerałów z chorobami sercowo-naczyniowymi. Do analizy włączono badania ujęte w  poprzednich metaanalizach oraz nowe badania z lat 2012-2017 (łącznie 179 badań randomizowanych).

Stwierdzono, że są słabe lub umiarkowane dowody na skuteczność kwasy foliowego w prewencji chorób sercowo-naczyniowych ogółem oraz  kwasu foliowego i witamin B complex w  prewencji udaru. Na wyniki dotyczące kwasu foliowego największy wpływ miało badanie CSPPT z Chin, gdzie żywność nie jest wzbogacana o kwas foliowy.

Dla multiwitamin, witamin C, D, beta karotenu, wapnia i selenu uzyskano wyniki neutralne w odniesieniu do choroby wieńcowej, zawału, udaru i śmiertelności całkowitej. Autorzy przypominają, że dla witaminy D są wstępne doniesienia o możliwym wpływie prewencyjnym w stosunku do cukrzycy a dla wapnia w prewencji raka jelita grubego.

Dla mieszanin antyoksydantów (połączenie co najmniej dwóch substancji z spośród witamin A, C, E, beta karotenu, selenu i cynku) oraz dla niacyny  wykazano niewielkie zwiększenie ryzyka zgonu ze wszystkich przyczyn.

W pracy znajduje się obszerna dyskusja nad uzyskanymi wynikami. W konkluzji autorzy piszą, że metaanaliza ugruntowuje obecne zalecenia, aby kłaść  nacisk na zdrową zbilansowaną dietę, zawierającą odpowiednie ilości warzyw i owoców będących naturalnym źródłem wielu witamin i minerałów.

Opracowano na podstawie: Journal of the American College of Cardiology, 5 czerwca 2018

Marcin Kargul