Mikrobiom jelitowy a miażdżyca – nowe możliwośći terapeutyczne?

Anthony L. Komaroff. The Microbiome and Risk for Atherosclerosis. JAMA. Published online (dostępny pełen tekst)

Ponad dekadę temu wykazano, że skład mikrobiomu jelitowy wykazuje związek z otyłością. Od tego czasu pojawiły się doniesienia o  wpływie zaburzeń mikrobiomu na wiele chorób, w tym miażdżycę. Zagadnienie to omówiono w artykule z cyklu Viewpoint w piśmie JAMA.

W zasadzie można powiedzieć, że ludzie mają dwa genomy, ludzki oraz łączny bilionów mikroorganizmów stanowiących mikrobiom. Genów mikrobiomu jest stukrotnie więcej niż ludzkich. Warunkują one wytwarzanie różnych protein: hormonów, neurotransmiterów, związków prozapalnych, które wchłaniają się do ludzkiego organizmu. Mikrobiom to nie tylko drugi genom ale też dodatkowy organ endokrynny.

W odniesieniu do miażdżycy mikrobiom wpływa na czynniki ryzyka jej rozwoju, ale też bezpośrednio na blaszki miażdżycowe. W artykule omówiono zależności między między mikrobiomem a otyłością, cukrzycą, dyslipidemią i ciśnieniem tętniczym.

Bezpośredni wpływ zaburzeń mikrobiomu na  progresję ale też pękanie blaszek miażdżycowych wynika z aktywacji układu immunologicznego, zarówno systemowo jak i lokalnie. Niektóre doniesienia opisują obecność DNA bakteryjnego w blaszkach miażdżycowych. Mikroorganizmy wpływają także  na procesy związane z tlenkiem azotu i siarkowodorem, które mają działanie naczynioworozkurczające. Ponadto niektóre bakterie w jelitach wytwarzają N-tlenek trimetyloaminy (TMAO) o działaniu prozakrzepowym i prozapalnym.

A zatem zaburzenia mikrobiomu mogą być  kolejnym modyfikowalnym czynnikiem ryzyka miażdżycy, co niesie nadzieje na nowe interwencje terapeutyczne: oparte na pro- i prebiotykach, antybiotykach czy molekułach targetujących enzymy bakteryjne, Wiedza na temat roli mikrobiomu jest jednak na razie „w wieku niemowlęcym” i  do opracowania skutecznego leczenia droga jest jeszcze daleka. Dzisiaj wiemy natomiast, ze fenotyp chorób jest odzwierciedleniem ludzkich genów,  genów mikrobiomu, i czynników środowiskowych.

Opracowano na podstawie: JAMA, 14 maja 2918

Marcin Kargul