Bycie „nocnym Markiem” wiąże się wyższymi wskaźnikami chorobowości i śmiertelności całkowitej

Kristen L. Knutson,  Malcolm von Schantz. Associations between chronotype, morbidity and mortality in the UK Biobank cohort. Chronobiology International online (dostępny pełen tekst)

Uprzednio wykazano, że aktywność w późnych godzinach wieczornych i późne zasypianie wiąże się z większym ryzykiem chorób metabolicznych i sercowo-naczyniowych. W piśmie Chronobiology International ukazała się praca oceniająca  to zagadnienie także w aspekcie całkowitego ryzyka zgonu.

Do analizy włączono dane 433 268 osób w wieku 38–73 lat z kohorty UK Biobank podzielonych na podstawie autokwestionariuszy na cztery typy chronobiologiczne: zdecydowanie poranny (27%), umiarkowanie poranny (35%), umiarkowanie wieczorny (29%) i zdecydowanie wieczorny (9%). Czas obserwacji wyniósł średnio 6,5 roku.

W analizie wieloczynnikowej uwzględniono wiek, płeć, BMI, palenie, długość snu, status socjoekonomiczny i choroby współistniejące.

W grupie „nocnych Marków” w porównaniu do „rannych ptaszków” stwierdzono istotnie  większe ryzyko zaburzeń psychicznych (iloraz szans 1,94), cukrzycy (1,3), zaburzeń neurologicznych (1,25), gastrologicznych (1,23) i chorób układu oddechowego (1,22). W grupie tej była również wyższa o 10% śmiertelność całkowita (iloraz szans 1.10, 95% CI 1.02–1.18, p = 0.012).

Wyniki badania są zatem uzupełnieniem i poszerzeniem dotychczasowej wiedzy. Autorzy  w dyskusji cytują prace, które wykazały że wieczorno/nocny tryb życia wiąże się z mniej zdrową dietą, paleniem, większą konsumpcją alkoholu, kawy i nielegalnych używek. Bezpośredni niekorzystny wpływ na zdrowie wydaje się mieć  rozbieżność pomiędzy wewnętrznym zegarem biologicznym uwarunkowanym światłem słonecznym  a porami aktywności. Ponadto większa ekspozycja na sztuczne światło zaburza wydzielanie melatoniny a z jej niskimi stężeniami wiążą się  insulinooporność i cukrzyca typu 2.

Uważa się, że komponenta genetyczna może odpowiadać za 21-52% zmienności typu chronobiologicznego. Za pozostałą część odpowiadają potencjalnie modyfikowalne czynniki środowiskowe. Należy starać się chodzić spać o stałe porze, wcześniej kończyć codzienne obowiązki  i nie przedłużać wieczornej aktywności a także przestrzegać innych zasad zdrowego stylu życia.

Wśród ewentualnych interwencji autorzy wymieniają ekspozycje na światło w godzinach porannych czy podawanie melatoniny wieczorem. Być może korzystny wpływ miałoby  dostosowanie godzin pracy do indywidualnego chronotypu. Niezbędne są dalsze badania tego zagadnienia.

Opracowano na podstawie: Chronobilogy International, 12 kwietnia 2018

Marcin Kargul

 

Dodaj komentarz