Wybór optymalnego leku przeciwdepresyjnego: nowe dane z meta-analizy sieciowej 522 badań

Parikh SV, Kennedy SH. More data, more answers: picking the optimal antidepressant.Lancet. 2018;391(10128):1333-1334. (dostępny pełen tekst)

W piśmie Lancet opublikowano wyniki meta-analizy sieciowej porównującej skuteczość i tolerancję 21 leków przeciwdepresyjnych, autorstwa A. Cipraniego i wsp. (pełen tekst). Pracę komentarzem opatrzyli Sagar V Parikh (University of Michigan) i Sidney H Kennedy (University of Toronto).

Meta-analiza objęła 522 badania z udziałem 116 477 uczestników. Pierwszorzędowe punkty końcowe stanowiły:  skuteczność (odsetek odpowiedzi na leczenie po 8 tygodniach) oraz akceptacja leczenia (częstości przerwania leczenia w ciągu 8 tygodni).

Stwierdzono, że wszystkie analizowane leki były skuteczniejsze od placebo (iloraz szans od 2,13 dla amitryptyliny do 1,37 dla reboksetyny.

Na podstawie badań head-to-head uznano, że siedem leków (agomelatyna, amitryptylina, escytalopram, mirtazapina, paroksetyna, wenlafaksyna i wortioksetyna  cechuje się wyższą skutecznością niż pozostałe. Z kolei, niższa skuteczność charakteryzuje fluoksetynę, fluwoksaminę, reboksetynę i tradozon.

Biorąc pod uwagę także ocenianą w meta-analizie akceptację leczenia,  zdaniem komentatorów ogólnie najkorzystniejszym profilem wyróżniają się trzy leki: agomelatyna, escytalopram i wortioksetyna, i one mogą być rozważane jako leczenie  pierwszego rzutu. Z kolei najgorszy profil skuteczności i akceptacji dotyczy fluwoksaminy, reboksetyny i tradozonu, które mogą być początkowo unikane.

Również inne czynniki związane z charakterystyką pacjenta powinny być brane pod uwagę, np. przy dużym nasileniu depresji jako pierwszy rzut mogą być rozważane inne leki z grupy „wyższej skuteczności”, jak amitryptylina i wenlafaksyna.

Pozostaje pytanie, czy ocena 8 tygodniowa ma przełożenie na efekty długoterminowe, zwłaszcza w aspekcie funkcjonowania społecznego.  Inne ograniczenie dotyczy metody meta-analizy sieciowej, która pozwala na agregowanie danych, ale nie na ich analizę na poziomie pojedynczych pacjentów, a zatem ocenę u jakich pacjentów poszczególne leki mogłyby być preferowane.

Opracowano na podstawie: Lancet, 7 kwietnia 2018

Marcin Kargul

 

 

Dodaj komentarz