Żywność wysoko przetworzona a ryzyko nowotworowe – pierwsze duże prospektywne badanie kohortowe

Thibault Fiolet I wsp. Consumption of ultra-processed foods and cancer risk: results from NutriNet-Santé prospective cohort. BMJ 2018;360:k322 (dostępny pełen tekst)

Uważa się, że można by zapobiec jednej trzeciej przypadków raka poprzez zmiany stylu życia. Zbilansowana różnorodna dieta to obok niepalenia, aktywności fizycznej i redukcji spożycia alkoholu najważniejsze modyfikowalne czynniki w prewencji nowotworów.

W ostatnich dekadach bardzo zwiększyła się konsumpcja żywności wysoko przetworzonej. Poddana licznym procesom fizycznym, chemicznym i biologicznym żywność jest bezpieczna mikrobiologicznie, wygodna, smaczna i dostępna cenowo.

W krajach rozwiniętych udział produktów wysoko przetworzonych to 25-50% zapotrzebowania kalorycznego. Badania sugerują, że produkty te mogą  zwiększać częstość nadciśnienia, dyslipidemii i otyłości. Mniej wiadomo o związku żywności wysoko przetworzonej z ryzykiem nowotworów.

Takie potencjalne ryzyko może wynikać z dużej zawartości tłuszczów nasyconych, soli, dodanych cukrów, małej ilości błonnika i witamin. Ponadto, w przypadku konserwantów takich jak azotyn sodu czy dwutlenek tytanu badania doświadczalne sugerują potencjalną kancerogenność. W czasie obróbki termicznej również mogą wytwarzać się kancerogenne substancje jak akrylamid czy aminy heterocyklicze. „Podejrzane” są także niektóre składniki opakowań, jak bisfenol A.

W BMJ opublikowano pracę opartą o obserwację kohorty blisko 105 tysięcy mieszkańców Francji (kohorta French NutriNet-Santé 2009-2017). Internetowo zbierano dane na temat spożycia 3300 poszczególnych rodzajów żywności.

Stwierdzono, że na każdy przyrost o 10% udziału produktów wysoko przetworzonych w dziennej diecie ryzyko dla wszystkich nowotworów istotnie rosło o 12% a dla raka piersi o 10%. Dla raka jelita grubego wzrost ryzyka nie osiągnął znamienności statystycznej. Obserwowana zależność była relatywnie niewielka, ponieważ w analizie uwzględniono inne czynniki ryzyka, np. to że palenie i niska aktywność fizyczna są częstsze u osób spożywających większe ilości produktów wysoko przetworzonych.

Zdaniem autorów szybko zwiększająca się konsumpcja produktów wysoko przetworzonych może spowodować rosnącą zapadalności na raka i inne choroby niezakaźne. Wyniki powinny zostać potwierdzone w innych populacjach populacjach, potrzebne są też dalsze badania dla lepszego zrozumienia, które cechy tych produktów odpowiadają za zaobserwowany związek.

Opracowano na podstawie: BMJ, 14 lutego 2018

Marcin Kargul

 

 

Dodaj komentarz