Zamieńmy siedzenie na stanie – z jakiego rzędu niższą wagą może się to wiązać?

Farzane Saeidifard i wsp. Differences of energy expenditure while sitting versus standing: A systematic review and meta-analysis. European Journal of Preventive Cardiology online (dostępny pełen tekst)

Siedzący tryb życia obwiniany jest za epidemię otyłości, cukrzycę i choroby sercowo-naczyniowe. Średni czas przebywania osób dorosłych  w pozycji siedzącej wynosi 3,2-6,8 godzin na dobę w krajach europejskich i ponad 7 godzin W USA. Wydatek energetyczny podczas siedzenia niewiele przewyższa podstawową przemianę materii i wynosi mniej niż 1,5 MET.

Zalecana przez wytyczne  umiarkowana i intensywna aktywność fizyczna to z kolei > 3,5 MET. Rekomendacje te nie są jednak u większości przestrzegane, najczęściej z powodu braku wiedzy, czasu, motywacji czy społecznego wsparcia. Co więcej, nawet osoby ćwiczące co najmniej 150 min tygodniowo mogą prowadzić siedzący tryb życia.

Istotnym składnikiem dziennego wydatku energetycznego, wzbudzającym duże zainteresowanie naukowe w ostatnich latach,  jest tzw. termogeneza niewynikająca z ćwiczeń (non-exercise activity thermogenesis, NEAT). Pojęcie to obejmuje aktywność  niskoenergetyczną, pomiędzy 1,5 a 3,5 MET. Przykładem może przebywanie w pozycji stojącej, czemu towarzyszą zwykle drobne ruchy, przestępowanie z nogi na nogę itp.

Autorzy omawianej pracy dokonali przeglądu systematycznego i meta-analizy 46 badań  poświęconych tym zagadnieniom z udziałem 1184 uczestników.

Średnia różnica w wydatku energetycznym pomiędzy staniem i siedzeniem wynosiła 0,15 kcal/min (0,19 u mężczyzn i 0,10 u kobiet). Była wyższa w badaniach randomizowanych niż obserwacyjnych (0,2 vs 0,11 kcal/min).

Oszacowano, że zamiana siedzenia na stanie przez 6 godzin dziennie u osoby o wadze 65 kg wiąże się z wydatkiem kalorycznym większym o 64 kcal. Przy niezmienionej podaży kalorii przekłada się to na 2,5 kg tkanki tłuszczowej rocznie (10 kg w ciągu 4 lat).

A zatem przebywanie w pozycji stojącej zamiast siedzenia może być skutecznym długoterminowym sposobem prewencji otyłości. Dalsze badania powinny ocenić rzeczywistą skuteczność oraz praktyczną wykonalność takiej strategii.

Opracowano na podstawie: European Journal of Preventive Cardiology, 31 stycznia 2018
Marcin Kargul