Bardzo istotna redukcja ryzyka zgonu i powikłań sercowo-naczyniowych cukrzycy w warunkach codziennej praktyki – jak to osiągnięto w Hong Kongu?

Eric Yuk Fai Wan i wsp. Five-Year Effectiveness of the Multidisciplinary Risk Assessment and Management Programme–Diabetes Mellitus (RAMP-DM) on Diabetes-Related Complications and Health Service Uses—A Population-Based and Propensity-Matched Cohort Study. (dostępny pełen tekst)

W obliczu epidemii cukrzycy typu 2 międzynarodowe rekomendacje, m.in. American Diabetes Association,  zalecają postępowanie wielodyscyplinarne obejmujące regularną kontrolę czynników ryzyka, zaawansowania choroby i jej powikłań, edukację pacjentów, prewencję i leczenie.

W Diabetes Care przedstawiono wyniki  5 lat prowadzenia takiego programu w Hong Kongu (RAMP-DM  – Multidisciplinary Risk Assessment and Management Programme–Diabetes Mellitus ). Objął on ponad 121 tysięcy osób narodowości chińskiej włączonych w latach 2009-2011.

W omawianej analizie typu propensity score matching porównano po 26 718 dopasowanych osób wyjściowo bez rozpoznanych powikłań cukrzycy z grupy RAMP-DM i z  grupy leczonej konwencjonalnie.

Program RAMP-DM obejmował:

– wstępną ocenę ryzyka powikłań (badanie fizykalne, testy laboratoryjne, badanie oczu i stóp, ocenę przestrzegania zaleceń i stylu życia, skryning w kierunku określonych powikłań)

– przyporządkowanie do grupy bardzo wysokiego, wysokiego średniego i niskiego ryzyka powikłań

– indywidualną edukację prowadzoną przez przeszkolone pielęgniarki

– gromadzenie profili  pacjentów  na elektronicznej platformie, opracowanie indywidualnych programów opieki  oraz wymianę informacji w wielodyscyplinarnym zespole i konsultacje specjalistyczne (lekarze, pielęgniarki, dietetycy, podiatrzy, optometryści)

Oceniano wystąpienie  powikłań  cukrzycy oraz zgonów z wszystkich przyczyn. Skumulowana zapadalność wyniosła 23,2% w grupie RAMP-DM i 43,6% w grupie leczonej konwencjonalnie.

Wielodyscyplinarny program zmniejszył ryzyko:

– zgonu o 66,1%

– choroby sercowo-naczyniowej (choroba wieńcowa, udar, niewydolność serca) o 56,6%

– mikroangiopatii (retinopatia, nefropatia, neuropatia) o 11,9%

– konsultacji specjalistycznych o 35%

– przyjęć na oddziałach ratunkowych o 41,2%

– hospitalizacji o 58,5%

Autorzy zwracają uwagę, że wskaźnik NNT (ang. number needed to treat) wyniósł tylko 6 dla śmiertelności ogólnej i 8 dla powikłań sercowo-naczyniowych. Redukcja ryzyka była znacznie większa, niż wynikałoby to różnic miedzy grupami w zakresie glikemii, ciśnienia i parametrów lipidowych (podobnie jak w badaniu STENO-2, które jednak wymagało dłuższej obserwacji).

A zatem w warunkach codziennej praktyki lekarskiej wielodyscyplinarny program postępowania w cukrzycy bardzo znacząco zmniejszył śmiertelność ogólną oraz częstość powikłań. Wyniki podkreślają korzyści  wczesnej optymalnej kontroli cukrzycy i czynników ryzyka sercowo-naczyniowego. Dalsze badania powinny ocenić wskaźniki opłacalności takiego programu.

Opracowano na podstawie: Diabetes Care, styczeń 2018

Marcin Kargul