Nowe wytyczne postępowania w nadciśnieniu ACC/AHA – opinie ekspertów

Sue Hughes. New US Hypertension Guidelines: Experts Respond. www.medscape.com (dostępny pełen tekst po rejestracji)

Jak pisze autor artykułu w serwisie Medscape, nowe wytyczne postępowania w nadciśnieniu ACC/AHA zostały ogólnie dobrze przyjęte w środowiskach hipertensjologicznych i kardiologicznych. Podkreśla się, że zalecenia powinny istotnie przyczynić się do redukcji powikłań sercowo-naczyniowych. Tym niemniej, podnoszone są pewne zastrzeżenia i wątpliwości.

Podkreśla się, że nowa kategoria nadciśnienia 1 stopnia (130–139/80–89 mm Hg) spowoduje, ze prawie połowa dorosłych Amerykanów będzie miała diagnozę nadciśnienia. Taka „etykieta” dla w zasadzie zdrowych osób może sprzyjać wzrostowi absencji w pracy, neurotyczności, objawom lękowym i depresyjnym, subiektywnemu odczuciu gorszego zdrowia. Może nawet spowodować wzrost ciśnienia poprzez aktywację współczulną.

Kontrargumentem jest, że tego rzędu wartości ciśnienia wiążą się z  istotnym wzrostem ryzyka sercowo-naczyniowego. To nie wytyczne czynią ludzi chorymi ale niezdrowy styl życia. Być może etykieta nadciśnienia skłoni wręcz więcej osób do utrwalonych zmian stylu życia. Dobrą drogą jest uświadamianie pacjentom, że to oni biorą odpowiedzialność za efekty.

Obniżenie wartości progowej nadciśnienia i  wartości docelowej terapii niesie ryzyko skierowania głównej uwagi na osoby o niskim ryzyku. Obrazowo opisano to jako  dyskusje jak postępować w przypadku osób zdrowych nadmiernie troszczących się o swoje zdrowie (ang. kategoria „worried well”), rozmyślających przy sojowym latte nad swoim ciśnieniem skurczowym 130 mm Hg.  Istnieje też obawa o nadmierne leczenie farmakologiczne z jego działaniami niepożądanymi.

Kolejną wątpliwość części komentatorów budzi uniwersalny cel leczenia (<130/90 mm Hg) dla niemal wszystkich pacjentów („one-size-fits-all”). Franz Messerli (University of Bern) uważa, że cele leczenia powinny być dostosowane do specyfiki chorego i jego ryzyka sercowo-naczyniowego. „Miejmy nadzieję, że pomimo wytycznych lekarze w dalszym ciągu leczyć będą pacjentów, a nie milimetry słupa rtęci”.

Kontrowersje budzić mogą zwłaszcza takie same cele leczenia w podeszłym wieku jak u pacjentów młodszych. Messerli proponuje, aby rozważyć jako wartość docelową ciśnienia skurczowego 100+połowa wieku pacjenta. Obrońcy nowych wytycznych podkreślają, że u pacjentów w wieku 65 i więcej lat korzyści kliniczne intensywnego leczenia wykazane w badaniu SPRINT były nawet większe niż w młodszych grupach wiekowych i przeważały nad ryzykiem. Ponadto wytyczne u pacjentów z licznymi chorobami współistniejącymi  oraz ograniczonym dalszym przewidywanym przeżyciem rekomendują  indywidualną analizę korzyści i zagrożeń.

Niewątpliwie implementacja nowych wytycznych będzie wielkim wysiłkiem dla systemu opieki zdrowotnej, włączając większe obciążenia dla lekarzy pierwszego kontaktu.  Wysokie koszty będą jednak zrekompensowane zmniejszeniem umieralności, częstości zawałów, udarów i innych powikłań nadciśnienia.

Opracowano na podstawie: Medscape, 5 grudnia 2017

Marcin Kargul