Jeszcze raz o wpływie spożywania kawy na zdrowie: meta-analiza „parasolowa”

Eliseo Guallar. Coffee gets a clean bill of health. Coffee is safe, but hold the cake. BMJ 2017;359:j5356 (dostępny pełen tekst)

W BMJ  ukazała się praca o charakterze tzw. umbrella review – przeglądu meta-analiz poświęconych związkom spożycia kawy ze zdrowiem (201 meta-analiz badań obserwacyjnych i 17 meta-analiz badań interwencyjnych).

Stwierdzono, że picie kawy (3-4 filiżanki dziennie) wiązało się z niższą umieralnością ogólną (o 17%) i sercowo-naczyniową (o 19%), a także m.in. zapadalnością i chorobowością sercowo-naczyniową, zapadalnością na: nowotwory (prostaty, endometrium, skóry, wątroby), niealkoholowe stłuszczenie wątroby, marskość wątroby i cukrzycę. Korzyści sugerowane są także w odniesieniu do choroby Parkinsona i Alzheimera oraz depresji.

W konkluzji autorzy stwierdzają, że picie kawy w zwyczajowych ilościach  wydaje się  bezpieczne i przynosi raczej korzyści niż szkody zdrowotne. Postulują przeprowadzenie badań randomizowanych dla stwierdzenia, czy obserwowane związki mają charakter przyczynowy.

Autor towarzyszącego edytorialu, Eliseo Guallar (Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health, Baltimore, USA) podnosi następujące kwestie:

– czy kawa ma bezpośrednie korzyści zdrowotne? Nie wiemy. Picie kawy to złożony proces uwarunkowany wieloma czynnikami społeczno-ekonomicznymi, dietetycznymi, związanymi ze stylem życia czy zdrowotnymi. Na przykład zaprzestanie  picia kawy ze względu na pogorszenie zdrowia może stanowić tzw.  odwrotną przyczynowość (reverse casuality)

– badania randomizowane mogą być trudne do przeprowadzenia (złożoność, duża próba, koszty)

– czy lekarze powinni zalecać picie kawy w celu zapobiegania chorobom? czy należy rozpoczynać picie kawy ze względów zdrowotnych? Odpowiedź brzmi „nie”. Dane pochodzą z analiz o stosunkowo niskiej jakości i nie można ustalić o przyczynowości obserwowanego związku

– w niektórych podgrupach jest ryzyko szkód zdrowotnych (kobiety w ciąży, kobiety z wysokim ryzykiem złamań osteoporotycznych)

– kawa często spożywana jest z niezdrowymi produktami (bogatymi w rafinowane cukry czy niezdrowe tłuszcze)

Przy powyższych zastrzeżeniach autor stwierdza, że:

umiarkowane spożywanie kawy wydaje się być bardzo bezpieczne i może być włączone  jako część zdrowej diety przez większość dorosłej populacji

Opracowano na podstawie: BMJ, 22 listopada 2017

Marcin Kargul