Czy kobiety mają gorsze rokowanie po zawale i dlaczego. Nowe dane

Romy Ubrich i wsp. Sex differences in long-term mortality among acute myocardial infarction patients: Results from the ISAR-RISK and ART studies. PLoS ONE 12(10): e0186783. (dostępny pełen tekst)

Osoby po zawale serca mają zwiększone ryzyko zgonu, między innymi  z powodu ponownego zawału, zaburzeń rytmu czy niewydolności serca. Rokowanie u kobiet jest gorsze, co przypisuje się różnicom dotyczących wieku, chorób współistniejących, rewaskularyzacji i farmakoterapii.

W PLoS ONE opublikowano pracę, w której porównywano rokowanie z uwzględnieniem powyższych różnic. Analizę oparto na  danych z dwóch prospektywnych rejestrów ISAR-RISK i ART, do których w latach 1996-2015 włączono kolejnych  3840 pacjentów (25,9% kobiet) w ciągu 4 tygodni po zawale – cała populacja. Ponadto wyodrębniono po 802 osoby każdej płci, dopasowane 1:1 względem wieku, wywiadu wcześniejszych zawałów, rytmu zatokowego lub nie, nadciśnienia, cukrzycy, palenia, frakcji wyrzutu oraz rewaskularyzacji.

W całej badanej populacji kobiety były starsze, częściej chorowały na nadciśnienie i cukrzycę. 5-letnia śmiertelność ogólna była wyższa u kobiet (ryzyko względne, HR  1.54 (p<0.0001).

W populacji „dopasowanej” odnotowano trend w kierunku gorszego rokowania u kobiet (HR  1.14; p = 0.359). Istotna statystycznie różnica dotyczyła pierwszego roku po zawale ((HR = 1.61; p = 0.045), ale nie późniejszego okresu.

Zdaniem autorów, zwiększona śmiertelność kobiet w pierwszym roku po zawale utrzymuje się po uwzględnieniu w analizie różnic w wieku, czynnikach ryzyka i sposobach leczenia. Może ona wynikać  z innych zmiennych klinicznych, psychologicznych i psychosocjalnych.

W dyskusji wśród zmiennych klinicznych autorzy wymieniają m.in potencjalne różnice w patofizjologii zawału (częstsze u kobiet: dynamiczne zawężanie drogi odpływu, zaburzenia śródbłonka, kardiomiopatia stresowa).

Wśród innych czynników kobiety częściej mają niższy status społecznoekonomiczny, depresję, odczuwają przewlekły stres.

W opinii autorów kobiety  powinny być bardziej wnikliwie monitorowane  po zawale, z częstszymi  wizytami przez co najmniej pierwszy rok. Należy zwracać uwagę na czynniki psychologiczne i psychosocjalne oraz kierować w razie potrzeby do odpowiednich specjalistów.

Opracowano na podstawie: PLoS ONE, 20 października 2017

Marcin Kargul