Depresja a ryzyko przedwczesnego zgonu – trendy epidemiologiczne

Stephen E. Gilman i wsp. Depression and mortality in a longitudinal study: 1952–2011. CMAJ 2017 October 23;189:E1304-10 (dostępny pełen tekst)

Uprzednio wykazano, że depresja wiąże się ze wzrostem umieralności.  Mniej wiadomo, jakie są trendy epidemiologiczne tego związku, czy jest on zależny od płci oraz jak długo pojedynczy epizod depresji wywiera wpływ na ryzyko zgonu.

Zagadnieniom tym poświęcona jest praca opublikowana w Canadian Medical Association Journal. Analizą objęto dane uczestników trzech edycji badania Stirling County Study z lat   1952-1967 (n = 1003), 1968-1990 (n = 1203) i 1991-2011 (n = 1402). W 2011 r. na podstawie bazy Canadian Mortality Database określono, czy dane osoby żyją lub kiedy zmarły.

Wykazano istotny statystycznie związek pomiędzy rozpoznaniem depresji a zwiększoną umieralnością, u mężczyzn we wszystkich okresach a u kobiet tylko w okresie najnowszym. Wpływ depresji na umieralność utrzymywał się dwie dekady od epizodu i z czasem zanikał, chyba że doszło do nawrotu.

Dla osób  z depresją oszacowana oczekiwana długość życia była w analizowanych okresach krótsza niż osób bez depresji, u mężczyzn i kobiet o odpowiednio 12 i 10 lat,  7 i 4 lata oraz 7 i 18 lat.

Zdaniem autorów szczególnie niepokojące jest zwiększenie umieralności kobiet z depresją w najnowszej kohorcie. Może to wynikać zmiany roli kobiet w pracy i domu  – zwiększenia obowiązków, odpowiedzialności i oczekiwań.  Znaczenie mogą mieć też relatywnie częstsze palenie i większa konsumpcja alkoholu.

Wpływ depresji na ryzyko zgonu może wynikać z kumulującego się wpływu niezdrowych zachowań (brak aktywności fizycznej, zła dieta, palenie, konsumpcja alkoholu). Jednakże, uwzględnienie tych czynników w analizie statystycznej nie tłumaczyło w pełni obserwowanej zależności.  Sugeruje się bezpośredni wpływ depresji na układ sercowo-naczyniowy.

A zatem, pomimo zmniejszenia społecznej stygmatyzacji osób z depresją oraz postępu w dostępności i skuteczności leczenia, związek depresji z przedwczesną umieralnością utrzymuje się.

Wiele osób chorych na depresję w dalszym ciągu nie otrzymuje odpowiedniego leczenia. Lekarze muszą być wyczuleni na objawy zaburzeń nastroju, w tym zwłaszcza na objawy nawrotu depresji.

Opracowano na podstawie: Canadian Medical Association Journal, 23 października 2017

Marcin Kargul