Pomiary ciśnienia tętniczego w aptece: metaanaliza i implikacje praktyczne

Stergiou GSn i wsp. Pharmacy blood pressure: a common, useful, and neglected out of office blood pressure measurement method. J Hypertens. 2017 Oct;35(10):1948-1949. (dostępny pełen tekst)

Pomiar ciśnienia tętniczego w aptekach jest w wielu krajach rozpowszechniony, np. w Japonii automatyczne ciśnieniomierze dostępne są w 54% aptek. Oprócz samego pomiaru  i identyfikacji niekontrolowanego nadciśnienia, farmaceuta może odgrywać znaczącą role w  poprawie przestrzegania zaleceń a nawet w modyfikacji  dawkowania leków.

Zalecenia WHO z 2005 r. określają zasady pomiarów ciśnienia w aptekach przyjmując jako wartość progową 140/90 mm Hg. W Journal of Hypertension opublikowano przegląd systematyczny i metaanalizę badań poświęconych temu zagadnieniu.

Do analizy włączono 8 badań (n= 2319). Stwierdzono, że wyniki pomiaru w aptece najbardziej odpowiadają średniej wartości ciśnienia w ciągu dnia (lub czuwania) w  24-godzinnej automatycznej rejestracji (ABPM) – różnica wynosiła  +1.6 mm Hg (95% CI −1.2 to 4.3). W stosunku do wyników pomiarów w gabinecie lub przychodni i domowych pomiar w aptece nie różnił się znacząco, ale stopień zgodności był słabszy.

A zatem zdaniem autorów analiza wskazuje, że wartością progową pomiarów w aptece powinno ciśnienie tętnicze 135/85 mm Hg. Jest to wartość  taka, jak przyjęta dla ciśnienia w ciągu dnia (lub czuwania) w ABPM lub dla ciśnienia  w pomiarze automatycznym w przychodni bez obecności osoby badającej (metodyka pomiaru jak w badaniu SPRINT).

Pomiary w aptece mają duży potencjał dla poprawy wskaźników wykrywania i skutecznego leczenia nadciśnienia. Farmaceuta jest zwykle dostępny blisko miejsca zamieszkania pacjenta, nie jest wymagane umówienie wizyty i nie jest ona płatna.

Dostępne obecnie dane są stosunkowo skąpe. Przyszłe badania powinny koncentrować się na metodyce pomiarów w aptece i ich harmonogramie, przydatności i opłacalności w wykrywaniu i długoterminowym leczeniu nadciśnienia oraz  wartości prognostycznej vs inne metody pomiaru.

Opracowano na podstawie: Journal of Hypertension, październik 2017

Marcin Kargul