Ból – niedoceniany objaw w niewydolności serca: artykuł przeglądowy

Alemzadeh-Ansari MJJ  i wsp. Chronic Pain in Chronic Heart Failure: A Review Article. Tehran Heart Cent. 2017 Apr;12(2):49-56. (dostępny pełen tekst)

Niewydolność serca (NS) ma charakter progresywny,  celem leczenia jest zwolnienie jej przebiegu i zmniejszenie objawów. Najbardziej typowe objawy NS to duszność i obniżenie tolerancji wysiłku, natomiast inne dolegliwości, jak ból, mogą nie przyciągać dostatecznej uwagi klinicystów.

Ból w NS może mieć różne podłoże i mechanizmy, np. niedokrwienie, zapalenie, neuropatia. Częstość występowania bólu w NS w zależności od badań waha się w zakresie 23-85%. Czynnikami sprzyjającymi są m.in. starszy wiek, płeć żeńska, niższa frakcja wyrzutu, wyższa klasa NYHA, choroby współistniejące (choroba wieńcowa, rak, POChP, cukrzyca, zwyrodnienie stawów i inne).

Ból może dotyczyć głowy, klatki piersiowej, brzucha, pleców, kończyn czy stawów. Nawet jedna trzecia chorych z NS doświadcza bólu w klatce piersiowej.

Ból jest szczególnie częsty i nasilony podczas zaostrzenia NS i hospitalizacji, może być także czynnikiem wyzwalającym pogorszenie kliniczne prowadzące do dekompensacji.

Doświadczanie bólu może pogarszać zdolność funkcjonowania fizycznego i czynności poznawcze, nasilać depresję, lęk, bezsenność i poczucie beznadziejności a przez to zmniejszać stopień przestrzegania zaleceń lekarskich.

W leczeniu istotne jest określenie lokalizacji, nasilenia, częstości i ewentualnych przyczyn bólu (np.  zaparcia, wodobrzusze, zapalenie śluzówki). Jeśli leczenie przyczynowe nie jest możliwe lub mechanizm   bólu jest nieznany, celem jest adekwatne złagodzenie bólu bez nadmiernych działań niepożądanych.

Należy pamiętać o ryzyku sercowo-naczyniowym związanym z niesterydowymi lekami przeciwzapalnymi. Amerykańskie wytyczne rekomendują w pierwszej kolejności acetaminofen i  nieacetylowane salicylany. Użyteczność opioidów jest przedmiotem debaty. Skuteczność wykazano tylko w badaniach krótkoterminowych, brakuje danych z dłuższym okresem obserwacji.

Stosowane są także leki przeciwdepresyjne i przeciwdrgawkowe, ich bezpieczeństwo nie jest w pełni poznane. Pochodne kannabinoidów i tryptany nie są uznawane za bezpieczne u chorych z chorobą wieńcową, niekontrolowanym nadciśnieniem czy arytmią.

Zdaniem autorów przyszłością  leczenia przewlekłego bólu może być terapia genowa.

Opracował Marin Kargul

Dodaj komentarz