Skuteczność interwencji ukierunkowanej na ograniczenie czasu przebywania w pozycji siedzącej

Arto J. Pesola i wsp. Accelerometer-assessed sedentary work, leisure time and cardio-metabolic biomarkers during one year: Effectiveness of a cluster randomized controlled trial in parents with a sedentary occupation and young children. PLoS ONE 12(8):e0183299. (dostępny pełen tekst)

Siedzący tryb życia wiąże się z niewielką aktywnością mięśni, niskim wydatkiem energetycznym, insulinoopornością i zwiększonym ryzykiem chorób przewlekłych. U osób siedzących powyżej 8 godzin dziennie niekorzystne następstwa może zrównoważyć  1,5 godzinna sesja umiarkowanego wysiłku fizycznego, co dla wielu jest trudno osiągalne (np. rodziców z małymi dziećmi). Pewnym rozwiązaniem mogą być zmiany rutynowych zachowań w pracy, podróży  i domu.

Na łamach Plos One zostały opublikowane wyniki jednego z największych i najdłuższych badań dotyczącego  korzyści zdrowotnych ograniczenia czasu spędzonego w pozycji siedzącej (omówione również w serwisie Science Daily).

W badaniach przeprowadzonych na Uniwersytecie w Jyväskylä w Finlandii wzięło udział 133 pracowników biurowych posiadających małe dzieci. Zostali losowo podzieleni na dwie grupy. W obrębie grupy interwencyjnej otrzymali indywidualne doradztwo, podczas którego omawiano strategie mające na celu skrócenie czasu spędzanego w pozycji siedzącej zarówno w pracy i w trakcie czasu wolnego. Uczestnicy samodzielnie wyznaczali sobie cele, które uznali za możliwe do realizacji w codziennym harmonogramie swoich rodzin. Najczęstsze to przerywanie siedzenia podczas pracy i przerw kawowych,  dojazd do pracy na rowerze lub chodzenie do niej pieszo oraz spędzanie aktywnie czasu z rodziną.

Na początku badania uczestnicy w pozycji siedzącej (oceniani obiektywnie przez przyspieszeniomierze) spędzali 5,6 godziny dziennie w  trakcie pracy oraz 3,8 godziny na dobę w czasie wolnym. Po sesji doradczej okres ten w czasie wolnym  zmniejszył się o 21 minut dziennie, przy czym wzrosła częstotliwość podejmowanej lekkiej aktywności i przerw w siedzeniu. Po upływie roku grupa interwencyjna nadal spędzała krócej w pozycji siedzącej czas wolny– o 8 minut mniej, podczas gdy w grupie kontrolnej ten okres się nieco wydłużył. Badanym kobietom, w odróżnieniu od mężczyzn udawało się zwiększyć czas umiarkowanej aktywności i przerw w siedzeniu również w pracy.

W trakcie roku  monitorowano kilka markerów zdrowia. Po sesji doradczej stężenie glukozy na czczo w grupie interwencyjnej nieznacznie się zmniejszyło. Poprawił się wskaźnik apolipoproteina B-do-apolipoproteina A-1.

Zdaniem autorów wyniki są  obiecujące, ponieważ nawet niewielka redukcja siedzenia przynosi korzyści osobom ogólnie zdrowym. Jest to łatwiejsze do osiągnięcia, jeśli zostanie włączone do wspólnych zajęć rodzinnych i innych czynności w czasie wolnym. Przyszłe badania powinny ocenić możliwości  redukcji czasu siedzenia w pracy przez zmiany środowiska pracy.

Opracowała na podstawie Science Daily, 30 sierpnia 2017

Emilia Kudraszew

Dodaj komentarz