Ryzyko sercowo-naczyniowe u kobiet- odrębności

Suegene K. Le i wsp. Comprehensive primary prevention of cardiovascular disease in women. Clin Cardiol. 2017 online (dostępny pełen tekst)

Choroby sercowo-naczyniowe (CV) tradycyjnie postrzegane były jako „męskie”, ale stanowią czołową przyczynę zgonów u kobiet. Chociaż wskaźniki umieralności  w USA zmniejszają się od kilku dekad, to w grupie kobiet w wieku 35-54 lata odnotowano wzrost.

Artykuł w Clinical Cardiology poświęcony jest odrębnościom występującym u kobiet. Autorzy zwracają uwagę, że:

– chociaż nadciśnienie w ciąży i stan przedrzucawkowy ustępują zwykle w ciągu 3 miesięcy  porodzie, to wiążą się z rezydualną dysfunkcją naczyń. W przeglądzie badań u kobiet ze stanem przedrzucawkowym w wywiadzie wykazano po 10-14 latach wzrost ryzyka zgonu CV (ryzyko względne, RR 1,49) choroby wieńcowej (2,16), udaru (1,81) i nadciśnienia (3,7).

– czynnikiem ryzyka CV jest stosowanie hormonalnych środków antykoncepcyjnych. W rejestrze duńskim obejmującym 1,6 mln kobiet w wieku 14-49 lat stwierdzono wzrost ryzyka zawału o 40-88%. Ponieważ jednak zawał jest bardzo rzadki w tej grupie, nawet podwojenie jego ryzyka nie jest szczególnie istotne klinicznie. Natomiast wytyczne amerykańskie nie rekomendują stosowania hormonalnych środków antykoncepcyjnych u palących kobiet w wieku 35 i więcej lat oraz zalecają w tym wieku ostrożność w przypadku nadciśnienia, cukrzycy i dyslipidemii.

– okres postmenopauzy jest uznawany przez American College of Cardiology za czynnik ryzyka CV, chociaż w tym wieku ulegają nasileniu także tradycyjne czynniki ryzyka. Hormonalna terapia zastępcza  nie potwierdziła skuteczności i nie jest zalecana jako metoda prewencji CV.

– u kobiet znacznie częściej występują choroby autoimmunologiczne, prowadzące do przewlekłego zapalenia, dysfunkcji śródbłonka i  przyspieszenia miażdżycy. Kobiety w wieku 35-44 lata z toczniem układowym mają 50-krotnie zwiększone ryzyko zawału.

– istnieją różnice miedzy płciami w odniesieniu do tradycyjnych czynników ryzyka. U kobiet częstsza jest otyłość i siedzący tryb życia. Kobiety rzadziej palą, ale niekorzystny wpływ palenia jest u nich silniejszy. Podobnie cukrzyca częściej powoduje powikłania  u kobiet a nadciśnienie rzadziej jest kontrolowane (w USA 54,0% vs 58,7% wg danych z 2005 r.).

– różnice dotyczą także nietradycyjnych czynników ryzyka: kobiety częściej chorują na depresję, mają też częściej niższy status społeczno-ekonomiczny.

W opinii autorów konieczna jest lepsza edukacja pacjentów i lekarzy w zakresie pierwotnej prewencji sercowo-naczyniowej u kobiet, aktualizacja wytycznych a także liczniejsze badania kliniczne specyficznie  ukierunkowane na tę grupę.

Opracowano na podstawie: Clinical Cardiology, 20 sierpnia 2017

Marcin Kargul

Dodaj komentarz