Pierwsza terapia genowa wprowadzona do lecznictwa

FDA approval brings first gene therapy to the United States. FDA News Release (dostępny pełen tekst)

Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA)  30 sierpnia 2017 r. wydała historyczną decyzję zatwierdzając pierwszą terapię genową w leczeniu pacjentów onkologicznych w Stanach Zjednoczonych.

Preparat o nazwie Kymriah (tisagenlecleucel), o którym jest mowa, może być zastosowany u pacjentów między 3 a 25 rokiem życia z ostrą białaczki limfoblastyczną (ALL) z komórek prekursorowych B – oporną lub w nawrocie choroby. Co istotne, ALL (z czego wywodząca się z komórek B w przewadze) jest najczęstszym rakiem wieku dziecięcego w USA – Narodowy Instytut Raka szacuje, że około 3100 pacjentów w wieku 20 lat i młodszych ma diagnozowaną tę chorobę każdego roku. Pacjenci u których nie udało się uzyskać odpowiedzi lub nastąpił nawrót po początkowym leczeniu stanowią 15-20% chorych.

Kymriah jest autologiczną immunoterapią z użyciem genetycznie zmodyfikowanych limfocytów T.  Terapia jest przygotowywana indywidualnie dla każdego chorego.  W praktyce oznacza to, że  limfocyty T pacjenta  pobierane są i wysyłane do ośrodka produkcyjnego, w którym są modyfikowane genetycznie.  Dodawany jest do nich nowy gen zawierający określone białko – chimeryczny receptor antygenowy (CAR, chimeric antigen receptor) , który ukierunkowuje limfocyty T do niszczenia komórek białaczkowych posiadających na swojej powierzchni specyficzny antygen (CD19) . Po zmodyfikowaniu limfocytów T są one wprowadzane z powrotem do krwiobiegu pacjenta, po czym następuje niszczenie komórek nowotworowych.  Bezpieczeństwo i skuteczność preparatu Kymriah wykazano w jednym wieloośrodkowym badaniu klinicznym obejmującym 63 dzieci i młodych dorosłych pacjentów z nawrotową lub oporną ALL z komórek prekusorowych B. Całkowita częstość remisji w ciągu trzech miesięcy leczenia wynosiła 83 procent.

Znane są również wady terapii. Może powodować ciężkie, zagrażające życiu działania niepożądane pod postacią tak zwanego zespołu uwalniania cytokin (CRS, cytokine release syndrome) będącego ogólnoustrojową odpowiedzią na aktywizację i proliferację zmodyfikowanych limfocytów T,  powodującego wysoką gorączką, objawy grypopodobne i neurologiczne  Inne poważne działania niepożądane obejmują ciężkie zakażenia, obniżenie ciśnienia krwi, ostre uszkodzenie nerek, gorączkę oraz hipoksję. Ponieważ antygen CD19 występuje także w prawidłowych komórkach B, a Kymriah również je niszczy, zwiększone jest ryzyko groźnych infekcji przez dłuższy czas. Na szczęście znany jest lek w leczeniu ciężkiego lub zagrażającego życiu CRS- Actemta (tocilizumab), dla którego FDA rozszerzyła wskazania w tym zakresie.

Na podstawie FDA News release, 30 sierpnia 2017 r.

opracowała Emilia Kudraszew

Dodaj komentarz