Więcej tłuszczów, mniej węglowodanów? Wyniki badania PURE wstrząsem dla nauki o żywieniu. Czy konieczna jest rewizja zaleceń?

Dehghan M, Mente A, Zhang X, i wsp. Associations of fats and carbohydrate intake with cardiovascular disease and mortality in 18 countries from five continents (PURE): A prospective cohort study Lancet 2017 online

Podczas kongresu ESC w Barcelonie ogłoszono wyniki badania PURE (The Prospective Urban Rural Epidemiology) opublikowane równolegle w piśmie Lancet. Zaprezentowane dane mogą być swego rodzaju wstrząsem dla nauki zajmującej się żywieniem.

Do badania włączono ponad 135 tys. osób w wieku 35-70 lat z 18 krajów (w tym z krajów zachodnich: Kanady, Szwecji i Polski). Mediana obserwacji wyniosła 7,4 lat. Na podstawie autokwestionariuszy  oceniano spożycie poszczególnych makroskładników jako odsetka przyjmowanych dziennie kalorii.

Stwierdzono, że  spożycie węglowodanów w najwyższym kwintylu  (bez podziału przetworzone i nieprzetworzone) wiązało się z wyższym ryzykiem zgonu (ryzyko względne HR 1,28), podczas gdy wysokie spożycie tłuszczów ogółem i tłuszczów nasyconych wiązało się z mniejszym ryzykiem zgonu (odpowiednio HR 0,77 i HR 0,86).

Wykazano także korzyści z konsumpcji owoców, warzyw i roślin strączkowych w ilości 3-4 porcji (375-500 g dziennie) bez dalszych korzyści przy większym spożyciu.

Nie wykazano związku różnic w  spożyciu makroskładników ze zdarzeniami sercowo-naczyniowymi. Zdaniem autorów, za różnice w umieralności odpowiadają prawdopodobnie przyczyny inne niż sercowo-naczyniowe, jak nowotwory, infekcje, choroby układu oddechowego, ale było mało zdarzeń aby to rozstrzygnąć.

Wyniki badania PURE były spójne dla krajów z Azji i spoza Azji, mimo odmiennych wzorców dietetycznych. W analizie uwzględniono potencjalne czynniki zakłócające, w tym dochód na rodzinę. A zatem, zdaniem autorów, przesłanie wyników  badania jest aktualne także dla krajów zachodnich.

Tym niemniej, w opinii autorów komentarza do pracy, wyjaśnieniem korzystnego wpływu tłuszczów w diecie może być konsumpcja wysokoodżywczych pokarmów mięsnych korygujących niedobory żywieniowe częste w uboższych krajach. Z kolei wysokie spożycie przetworzonych cukrów  i rafinowanych produktów zbożowych może powodować wyższe ryzyko zgonu.

Ich zdaniem:

Badanie PURE jest imponującym przedsięwzięciem które wnosi wkład do wiedzy o zdrowiu publicznym na wiele lat. Wstępne wyniki są wyzwaniem dla konwencjonalnych dogmatów o diecie i chorobach …  Ta niewiadoma prawdopodobnie utrzyma się aż do  przeprowadzenia dobrze zaprojektowanych randomizowanych kontrolowanych badań. Do tego czasu najlepszym lekarstwem dla nauki o żywieniu jest zdrowa dawka pokory.

W konkluzji autorzy badania PURE piszą, że w jego świetle  globalne zalecenia żywieniowe powinny zostać zrewidowane.

Wyniki te stoją w sprzeczności z niedawno opublikowanym dokumentem  American Heart Association (AHA) zalecającym ograniczenie tłuszczów nasyconych. W najnowszym oświadczeniu AHA napisano, że  skala i zakres badania PURE powodują, że jego wyniki stanowią wyzwanie, ale powinny być one interpretowane z ostrożnością.

Opracowano na podstawie: Lancet, 29 sierpnia 2017

Marcin Kargul

Dodaj komentarz