Stanowisko Endocrine Society na temat patogenezy otyłości – implikacje praktyczne

Michael W. Schwartz i wsp. Obesity Pathogenesis: An Endocrine Society Scientific Statement. Endocr Rev 2017;38:267

W piśmie Endocrine Reviews ukazało się stanowisko naukowe Endocrine Society dotyczące patogenezy otyłości.

Jak piszą autorzy, w innych zaburzeniach endokrynologicznych poznanie patogenezy pozwoliło na opracowanie skutecznych terapii. W przypadku otyłości, mimo dekad wysiłków badawczych i wielkich środków na nie przeznaczonych, nasze rozumienie patogenezy jest ograniczone.

Współcześnie otyły jest co trzeci Amerykanin a brak naukowego konsensusu na temat biologicznych mechanizmów otyłości powoduje  popularność różnych nienaukowych teorii i sposobów leczenia – niepodlegających regulacji, często zupełnie nieskutecznych a niekiedy wręcz niebezpiecznych.

W opinii autorów, coraz więcej naukowych danych przemawia za uznaniem otyłości za zaburzenie homeostazy energetycznej. Ponieważ odzyskiwanie utraconej wagi jest najważniejszą przeszkodą dla skutecznej, długoterminowej redukcji wagi, konieczne jest poznanie mechanizmów resetowania poziomu bronionej przez organizm masy tkanki tłuszczowej (total fat mass).

Ludzie mają ewolucyjnie uwarunkowaną predyspozycję do  oszczędzania tłuszczu jako czynnika sprzyjającego przeżyciu przy nieregularnej dostępności pokarmu. Otyłość jest konsekwencją kumulujących się niewielkich dodatnich bilansów energii przyjętej i wydatkowanej. Po osiągnięciu „zwyczajowej” wagi zarówno osoby otyłe jak i nieotyłe mają tendencję do utrzymywania i chronienia tej wagi w podobnych mechanizmach.

Zamiast traktować odzyskanie utraconej wagi jako porażkę terapeutyczną lub dowód na nieprzestrzeganie zaleconego reżimu leczenia, pacjenci i lekarze powinni widzieć to zjawisko jako fizjologiczną reakcję.

Zasadnicze tezy stanowiska to:

– wpływ diety na wagę zależy przede wszystkim od liczby przyjętych kalorii, nie składu makroskładników (np. tłuszcze czy węglowodany) ani kalorii wydatkowanych

– w rozwoju otyłości znaczenie mają czynniki genetyczne, epigenetyczne,  rozwojowe (np. niska waga urodzeniowa, przekarmianie w dzieciństwie)  na które nakładają się czynniki środowiskowe: dieta, siedzący tryb życia, niski status społeczno-ekonomiczny,  narażenie na związki chemiczne, infekcje, zaburzenia mikrobiomu.

– patogeneza otyłości obejmuje dwa procesy: nierównowagę miedzy przyjmowanymi i wydatkowanymi kaloriami oraz resetowanie bronionego poziomu wagi po jej  redukcji

– mechanizm tej obrony jest jeszcze w dużym stopniu nieznany, toczące się badania mają na celu opracowanie strategii terapeutycznych pozwalających na obniżenie bronionego przez organizm  poziomu wagi

Opracowano na podstawie: Endocrine Reviews, sierpień 2017

Marcin Kargul

Dodaj komentarz