Zapobieganie zgonom i hospitalizacjom z powodu niewydolności serca w kontekście wyników badań SPRINT, EMPA-REG, ALLHAT i HYVET – czy diuretyki odgrywają kluczową rolę ?

M. Burnie, K.Narkiewicz i S.E. Kjeldsen. Prevention of heart failure mortality and hospitalizations in SPRINT, EMPA-REG, ALLHAT and HYVET: are diuretics the clue? Blood Pressure 2017;4:193 (dostępny pełen tekst)

Ostatnio ukazał się artykuł redakcyjny poświęcony znaczeniu leków moczopędnych w prewencji zgonów sercowo-naczyniowych i hospitalizacji, w kontekście badań SPRINT, EMPA-REG, ALLHAT i HYVET. W wszystkich tych badaniach wykazano korzystny wpływ na rokowanie związany z obniżaniem ciśnienia skurczowego, w grupie pacjentów wysokiego ryzyka (ALLHAT, SPRINT), u osób w podeszłym wieku z nadciśnieniem tętniczym (HYVET) lub w następstwie terapii inhibitorem kotransportera sodowo/glukozowego (I-SGLT2) u chorych z cukrzycą (EMPA-REG). Dodatkowo w badaniach tych stwierdzono redukcję hospitalizacji i zgonów z powodu niewydolności serca (NS), wskazując jednocześnie na potencjalnie istotną rolę leków moczopędnych lub leków o właściwościach moczopędnych (inhibitory SGLT2) w tym aspekcie.

W badaniu ALLHAT, którego głównym celem była ocena różnic pomiędzy blokerami kanału wapniowego (CCB), inhibitorem konwertazy (ACEI) i chlortalidonem w prewencji choroby wieńcowej, nie wykazano różnic w odniesieniu do głównego punktu końcowego lub ryzyka zgonu. Natomiast ryzyko wystąpienia NS było wyższe o 38% w grupie CCB i o 19% w grupie ACEI w porównaniu z grupą chlortalidonu. Najniższe ryzyko całkowite hospitalizacji lub zgonów związanych z NS zaobserwowano u osób otrzymujących diuretyki lub ACEI, co wskazuje na znaczącą rolę diuretyków w zapobieganiu hospitalizacjom i zgonom związanym z NS.

W badaniu HYVET, oceniano wpływ indapamidu (ew. w połączeniu z ACEI) u osób powyżej 80 roku życia z nadciśnieniem tętniczym na  ryzyko udaru mózgu. Uzyskano 30% redukcję udarów mózgu, 21% niższe ryzyko zgonu, natomiast ryzyko wystąpienia NS było obniżone aż o 64%. Również te wyniki wskazują na wysoką skuteczność diuretyków w monoterapii lub w połączeniu z blokerem układu renina-angiotensyna (B-RAS) w zapobieganiu NS.

W innym badaniu SPRINT, oceniano różne cele terapii  hipotensyjnej tzn. <120 mm Hg i <140 mm Hg, a sugerowanymi diuretykami były chlortalidon lub lek pętlowy w niewydolności nerek. W grupie leczonej intensywnie, w której większość chorych otrzymywała diuretyk z B-RAS, uzyskano 25% redukcję zgonów i  powikłań sercowo-naczyniowych. Jednocześnie 50% głównych punków końcowych stanowiła NS. Także i te dane przemawiają za skutecznością diuretyków w zapobieganiu NS.

W ostatnim badaniu EMPA-REG, celem była ocena skuteczności terapii empagliflozyną (I-SGLT2) w zapobieganiu chorobowości i śmiertelności sercowo-naczyniowej u pacjentów z cukrzycą. I-SGLT2 zmniejszył ryzyko zgonu o 38%, bez wpływu na  ryzyko udary mózgu i zawału serca, a efekt był niezależny od stosowanej terapii hipotensyjnej lub kontroli cukrzycy. Analizy wykazały, że główne incydenty sercowo-naczyniowe były związane z NS, a redukcja hospitalizacji NS była zasadniczą konkluzją z tego badania. I-SGLT2 nie jest klasycznym lekiem moczopędnym, jednak zwiększa wydalanie glukozy i prawdopodobnie sodu. Obniżenie ciśnienia, zwiększenie diurezy i natriurezy mogło przyczynić się do redukcji ryzyka hospitalizacji z powodu NS.

Zdaniem autorów, wyniki omawianych badań wskazują na potrzebę ponownej oceny roli diuretyków w prewencji NS u chorych wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego.

Opracowano na podstawie: Blood Pressure, czerwiec 2017

Tomasz Rywik

Dodaj komentarz