Pić albo nie pić (umiarkowanie alkohol) – nowe badanie na temat wpływu na strukturę i funkcję mózgu

Anya Topiwala i wsp. Moderate alcohol consumption as risk factor for adverse brain outcomes and cognitive decline: longitudinal cohort study.  BMJ 2017;357:j2353 (dostępny pełen tekst)

Część badań epidemiologicznych  wskazywała na możliwe korzyści zdrowotne przy umiarkowanym spożywaniu alkoholu w porównaniu z abstynencją – początkowo w odniesieniu do zawału serca, a następnie cukrzycy, udaru czy bólu przewlekłego. Również w odniesieniu do demencji, opublikowany  w 2011 r. przegląd  badań sugerował  protekcyjny wpływ.  Jednakże, wraz z doskonaleniem metodologii  analiz wykazywane korzyści  były coraz mniejsze – w badaniu uwzględniającym warianty genu dehydrogenazy alkoholowej (dla wyeliminowania odwrotnej przyczynowości) stwierdzono wręcz, że  każda redukcja spożycia alkoholu zmniejsza ryzyko sercowo-naczyniowe.

Niedawne doniesienia o wzroście ryzyka nowotworów związanym już z umiarkowaną konsumpcją alkoholu spowodowały w  UK obniżenie dopuszczalnego maksymalnego spożycia tygodniowo u mężczyzn z   21 do 14 standardowych porcji (u kobiet pozostał poziom 14 porcji) – 1 porcja = 200 g piwa 5%, 100 g wina 10% lub 25 g wódki 40%.

W BMJ opublikowano wyniki badania poświęconego zależności pomiędzy konsumpcją alkoholu a czynnościami poznawczymi i morfologią mózgu.

W ramach badania  “Whitehall II imaging substudy” u ponad 500 brytyjskich urzędników obu płci bez uzależnienia od alkoholu  przez 30 lat cyklicznie oceniano spożycie alkoholu oraz czynności poznawcze, a na zakończenie wykonano badanie MRI.

U mężczyzn średnie spożycie powyżej uprzedniej i aktualnej  normy  stwierdzono u odpowiednio 20% i 40,3%, u kobiet odsetek spożycia powyżej normy wynosił 13,6%.

Po uwzględnieniu czynników zakłócających stwierdzono, że wyższe spożycie alkoholu zwiększa proporcjonalnie ryzyko atrofii hipokampa (> 30 porcji 5,8 krotnie, 14-21 porcji 3,4 krotnie). Nie stwierdzono efektu protekcyjnego niskiego spożycia (1-7 porcji).  Z większym spożyciem alkoholu wiązało się także obniżenie sprawności leksykalnej.

Zdaniem autorów wyniki potwierdzają zasadność obniżenia limitu dopuszczalnego spożycia alkoholu.

W towarzyszącym edytorialu Dr Killian A. Welch (Royal Edinburgh Hospital) dyskutuje praktyczne implikacje tego i wcześniejszych badań dla porad udzielanych pacjentom.

Jego zdaniem wyniki wzmacniają poglądy, że jeśli alkohol przynosi jakieś  korzyści zdrowotne, to tylko w ilościach nie większych niż jedna jednostka dziennie a dowody z pewnością nie są na tyle silne, aby takie spożycie  zalecać abstynentom. Nawet tego rzędu konsumpcja może zwiększać ryzyko  niektórych chorób, jak np. rak piersi.

Wraz ze wzrostem spożycia ryzyko zdrowotne proporcjonalnie rośnie. Nadużywanie wiąże się z poważnymi zaburzeniami pamięci i funkcji wykonawczych. Nawet konsumpcja powszechnie uznawana za normę ma niekorzystne następstwa zdrowotne dla układu nerwowego.

Wszyscy mamy tendencje do racjonalizacji zachowań, które nie leżą w naszym długoterminowym interesie. Wyniki omawianego badania sprawiają, ze usprawiedliwianie „umiarkowanego” picia w kontekście funkcjonowania mózgu będzie trudniejsze.

Opracowano na podstawie: BMJ, 6 czerwca 2017

Marcin Kargul

0 replies on “Pić albo nie pić (umiarkowanie alkohol) – nowe badanie na temat wpływu na strukturę i funkcję mózgu”