Suplementacja witaminy D w prewencji nowotworów – nowe dane

Joan Lappe i wsp. Effect of Vitamin D and Calcium Supplementation on Cancer Incidence in Older Women. A Randomized Clinical Trial. JAMA. 2017;317(12):1234-1243.

U około 40% populacji w krajach rozwiniętych zostanie postawiona diagnoza  nowotworu w którymś momencie życia. Globalna liczba rozpoznań rocznie wzrośnie z 14 mln w 2012 r. do 22 mln w 2032 r.

Popularne są  teorie, że witamina D może mieć właściwości chemoprotekcyjne. W badaniach eksperymentalnych wykazano jej działanie przeciwzapalne, immunomodulujące, stymulujące apoptozę i hamujące proliferację komórek nowotworowych. Jednakże wyniki badań obserwacyjnych i  randomizowanych prób klinicznych są niejednoznaczne.

W JAMA opublikowano wyniki badania, w którym  porównano stosowanie witaminy D (2000 IU/dobę) i wapnia (1500 mg/dobę) z podwójnym placebo u 2303 zdrowych wyjściowo kobiet w wieku postmenopauzalnym ze stanu Nebraska. W 4-letnej obserwacji  odnotowano  109 rozpoznań nowotworu złośliwego – 45 (3.89%) w grupie interwencji i  and 64 (5.58%) w grupie placebo (hazard względny, HR=0.70 (95%CI, 0.47 to 1.02).

A zatem zmniejszenie ryzyka nie osiągnęło znamienności statystycznej. Jednym z wyjaśnień może być wysokie wyjściowe stężenie 25-hydroksywitaminy D (25[OH]D) wynoszące ok. 33 ng/mL – a więc w zakresie normy (≥20ng/mL w odniesieniu do zdrowia kości, ≥30ng/mL dla prewencji  zaburzeń innych niż kostne.  W grupie interwencji  stężenie 25[OH]D zwiększyło się do średnio 43,9 ng/ml.

W analizie post hoc z wykluczeniem nowotworów rozpoznanych w pierwszym roku badania, zmniejszenie ryzyka było istotne statystycznie (HR, 0.65 [95% CI, 0.42-0.99).

W opinii autorów  komentarza do pracy jej ograniczeniami są: umiarkowana wielkość próby, homogenna populacja (w większości kobiety rasy kaukaskiej), stosunkowo krótka obserwacja, niewielka liczba rozpoznanych nowotworów niepozwalająca na analizę wskaźników śmiertelności oraz zapadalności na poszczególne postacie nowotworów.

Większości tych ograniczeń pozbawione jest toczące się duże badanie VITAL (Vitamin D and Omega-3 Trial) oceniające skuteczność witaminy D (2000 IU/dobę) w prewencji sercowo-naczyniowej i nowotworowej w zróżnicowanej etnicznie kohorcie 26 000 kobiet i mężczyzn w USA.  Spodziewane w tym roku wyniki powinny rzucić nowe światło na  korzyści i ryzyko suplementacji witaminy D.

Opracowano na podstawie: JAMA, 28 marca 2017

Marcin Kargul