Pierwotna prewencja sercowo-naczyniowa – przegląd wytycznych

Stewart J. i wsp. Primary prevention of cardiovascular disease: A review of contemporary guidance and literature. JRSM Cardiovasc Dis. 2017 Jan 1;6 (dostępny pełen tekst)

Tytułowemu zagadnieniu poświęcony jest artykuł w piśmie Journal of the Royal Society of Medicine Cardiovascular Disease.

Globalnie choroby sercowo-naczyniowe odpowiedzialne są za  31% zgonów, w Unii Europejskiej odsetek ten wynosi 40%. Według danych WHO można zapobiec 75% przedwczesnym zgonom sercowo-naczyniowym.

Autorzy dokonują porównania zaleceń prewencji pierwotnej wydanych przez brytyjski  National Institute for Health and Care Excellence (NICE), European Society of Cardiology (ESC) oraz American Heart Association/American College of Cardiologists (AHA/ACC). Poniżej wybrane zagadnienia z tego opracowania:

W odniesieniu do wysiłku fizycznego, NICE rekomenduje 150 min umiarkowanej lub 75 min intensywnej aktywności aerobowej w tygodniu, a także zaleca ćwiczenia wzmacniające mięśnie dwa lub więcej razy w tygodniu. W wytycznych AHA i ESC zalecenia wysiłku fizycznego mają klasę 1A.

W zakresie diety we wszystkich zaleceniach akcentuje się spożywanie dużych ilości warzyw, owoców i błonnika a ograniczenia prostych cukrów i soli.

W badaniach epidemiologicznych ryzyko sercowo-naczyniowe jest najniższe przy BMI 20-25, a przy każdym poziomie BMI więcej  tkanki tłuszczowej wisceralnej i w obrębie wątroby łączy się ze zwiększeniem ryzyka.  Omawiane wytyczne nie określają specyficznych interwencji w kierunku redukcji wagi.

Palenie odpowiada za 30% zgonów sercowo-naczyniowych a rzucenie palenia jest najbardziej efektywną kosztowo interwencją. Zagadnienie e-papierosów jest nadal kontrowersyjne Chociaż zmniejszenie narażenia na toksyczne składniki dymu jest z pewnością korzystne, to w modelach zwierzęcych sama nikotyna kojarzy się z przyrostem blaszek miażdżycowych.

Odnośnie spożycia alkoholu, historycznie uznane było istnieje krzywej J, z najmniejszym ryzykiem przy spożyciu umiarkowanym.  Taką konsumpcję dopuszczają wytyczne NICE i ACC. W  2014 r. opublikowano wyniki metaanalizy z uwzględnieniem wariantów genu dehydrogenazy alkoholowej. Wyniki sugerują, że każda redukcja spożycia alkoholu zmniejsza ryzyko sercowo-naczyniowe. Stąd  opublikowane później wytyczne ESC nie podają bezpiecznego poziomu spożycia alkoholu.

Artykuł omawia także zalecenia dotyczące farmakologicznych metod prewencji: leków przeciwlipidowych, hipotensyjnych, przeciwpłytkowych i hipoglikemizujących u osób z cukrzycą.

Opracowano na podstawie: Journal of the Royal Society ofMedicine Cardiovascular Disease, styczeń 2017

Marcin Kargul