Czy hiperglikemia w trakcie ostrej ciężkiej choroby jest czynnikiem ryzyka cukrzycy? Meta-analiza

Chirag J i wsp. New-Onset Diabetes After Acute and Critical Illness. A Systematic Review. Mayo Clin Proc. 2017 online (dostępny pełen tekst)

Ostre ciężkie choroby dotykają  milionów osób rocznie. Śmiertelność  waha się od  7% w zawale serca do 50-60% w sepsie.

Podwyższenie glikemii  podczas ostrej ciężkiej choroby jest znane od dawna jako tzw. hiperglikemia stresu. W ostatnim czasie zainteresowanie wzbudzają jej długoterminowe skutki, zwłaszcza w odniesieniu do następczego rozpoznania cukrzycy, ale dane na ten temat są niepełne.

W piśmie Mayo Clinic Proceedings  opublikowano wyniki przeglądu systematycznego i meta-analizy. Włączono do niej 18 badań w ostrym zawale serca, udarze, niewydolności serca, zapaleniu płuc, sepsie i stanach ostrych z mieszanych przyczyn (n=111 078). Z analizy wyłączono osoby z wcześniej rozpoznaną cukrzycą.

Glikemię w trakcie hospitalizacji zdefiniowano jako:

– normoglikemia:                    na czczo<100 mg/dL,            poposiłkowa < 140 mg/dL

– łagodna hiperglikemia:    na czczo 100-125 mg/dL,    poposiłkowa 140-199 mg/dL

– ciężka hiperglikemia:        na czczo >= 126 mg/dL,        poposiłkowa >= 200mg/dL

Co ważne,  w przypadku osób z zaleceniem leczenia hipoglikemizującego przy wypisie  uznano to za istniejącą uprzednio niewykrytą cukrzycę i pominięto w analizie.

W okresie po hospitalizacji (do 5 lat) cukrzycę rozpoznano w wymienionych grupach u odpowiednio 4% (95% CI, 2%-7%), 12% (95% CI, 9%-15%) i 28% (95% CI, 18%-39%).

Jak się wydaje, hiperglikemia stresu może trwale zaburzyć homeostazę glukozy i powinna być traktowana jako nowy czynnik ryzyka cukrzycy typu 2. W artykule autorzy szczegółowo dyskutują potencjalnie patomechanizmy zaobserwowanej  zależności.

Wskazane są dalsze badania mechanistyczne oraz prospektywne długoterminowe obserwacje.

Opracowano na podstawie: Mayo Clinic Proceedings, 13 marca 2017

Marcin Kargul