Innowacje w kardiologii – badania nad potencjalnymi nowymi lekami: czy nastąpiło spowolnienie?

Thomas J. Hwang i wsp. Temporal Trends and Factors Associated With Cardiovascular Drug Development, 1990 to 2012. JACC Basic Transl Sci. 2016;5:301-308 (dostępny pełen tekst)

Chociaż opracowanie nowych leków przyczyniło się do znaczącego spadku umieralności sercowo-naczyniowej w ostatnich dekadach, to zgony z tego powodu w dalszym ciągu dominują w świecie.

W ostatnim okresie daje się zauważyć spowolnienie w zakresie badań nad nowymi lekami kardiologicznymi. W 1990 r. stanowiły one 21% wszystkich cząsteczek w 3 fazie badań klinicznych, podczas gdy w 2012 r. już tylko 7%.

Za przyczyny tego zjawiska uważa się rosnące koszty dużych wieloośrodkowych badań z twardymi punktami końcowymi, malejący potencjał rynku z uwagi na dostępność wielu leków generycznych, a także negatywne wyniki badań i konieczność wycofania wielu obiecujących cząsteczek.

Tematykę tę podejmują na łamach „JACC: Basic to Translational Science” autorzy z Harvardu. Wymieniają m.in. przykłady niepowodzeń dotyczących potencjalnych innowacyjnych leków.

  • varespladib – inhibitor wydzielniczej fosfolipazy A o potencjalnym działaniu przeciwmiażdżycowym. Badanie 3 fazy przerwano z powodu wzrostu ryzyka zawału
  • torcetrapib – antagonista białka przenoszącego estry cholesterolu (CETP) zwiększający stężenie HDL. Badania przerwano z powodu wzrostu ryzyka zgonu
  • cariporid – inhibitor pompy Na/H+: nie wykazał skuteczności vs placebo w ostrych zespołach wieńcowych
  • darusentan- selektywny antagonista receptora dla endoteliny: nie wykazał skuteczności w leczeniu nadciśnienia opornego
  • nolomirol – agonista receptora dopaminowego: nie wykazał skuteczności vs placebo w niewydolności serca
  • lotrafiban – doustny lek przeciwkrzepliwy: badania wstrzymano z powodu zastrzeżeń co do bezpieczeństwa

Autorzy podają także przykłady sukcesów badawczych: leki przeciwlipidowe z grupy inhibitorów PCSK9 oraz lek będący połączeniem sakubitrylu i walsartanu w niewydolności serca. Szybkie wprowadzenie ich do lecznictwa w 2015 r. było możliwe dzięki przyspieszonej ścieżce rejestracji.

Autorzy apelują o wsparcie organów regulujących rynek leków i innych decydentów dla wysiłków badawczych nakierowanych na lepsze poznanie patomechanizmów chorób sercowo-naczyniowych i opracowanie nowych terapii.

Opracowano na podstawie: ACC: Basic to Translational Science, sierpień 2016

Marcin Kargul