Jakie są przyczyny zgonów w niewydolności serca z zachowaną frakcją wyrzutu – przegląd systematyczny

Muthiah Vaduganathan i wsp. Mode of Death in Heart Failure With Preserved Ejection Fraction. J Am Coll Cardiol 2017;69:556 (dostępny pełen tekst)

Wzrasta chorobowość z powodu niewydolności serca z zachowaną frakcją wyrzutu (heart failure  with preserved ejection fraction, HFpEF), ale do tej pory nie jest znane leczenie jednoznacznie poprawiające przebieg choroby. Może to wynikać z heterogeniczności profili klinicznych, ale również z faktu, że nie ma wielu badań poświęconych przyczynom zgonów u takich chorych.

W JACC opublikowano przegląd systematyczny na ten temat, który objął 8 badań randomizowanych i 24 badania epidemiologiczne.

Stwierdzono, że w HFpEF przyczyny sercowo-naczyniowe (CV) odpowiadają za ok. 60-70% a nie sercowo-naczyniowe za 20-30% zgonów  (pozostałe to przyczyny nieznane/nieraportowane). Według piśmiennictwa dla niewydolności serca ze zmniejszoną frakcją wyrzutu (HFrEF) proporcje wynoszą 80-85% do 15-20%.

Nagła śmierć sercowa  w HFpEF  stanowiła ok. 40% zgonów CV, nieco mniej niż podają dane dla   HFrEF.  Jednakże, podczas gdy w HFrEF są to najczęściej arytmie komorowe, w HFpEF  uważa się, że dużą część stanowić mogą zaburzenia nie poddające się defibrylacji, jak asystolia,  aktywność  elektryczna bez tętna, bradykardia,  a także masywny zator tętnicy płucnej czy pęknięcie tętniaka aorty.

Zgony bezpośrednio z powodu niewydolności serca w obu rodzajach HF stanowią ok 20-30% zgonów CV. Tu też jest różnica, w HFrEF dominuje niewydolność serca jako pompy i wstrząs kardiogenny a w HFpEF częstym mechanizmem jest nasilające się nadciśnienie płucne, niewydolność prawokomorowa i/lub pogorszenie funkcji nerek prowadzące do niewydolności wielonarządowej.

Zawał i udar  stanowią po około 5-15% zgonów CV w  HFpEF.

Wśród zgonów nie sercowo-naczyniowych w HFpEF najczęstsze były zgony z powodu nowotworu (30-40%) oraz infekcji/sepsy (25%) a dalej z powodów płucnych, gastrologicznych i nefrologicznych.

W opinii autorów wiedza na temat przyczyn zgonów w HFpEF jest ograniczona a definicje stosowane a badaniach nad  HFrEF (np. nagłego zgonu sercowego czy zgonu z powodu HF)  nie do końca przystają do populacji z HFpEF.

Ich zdaniem istnieje potrzeba globalnego wieloośrodkowego, prospektywnego rejestru pacjentów   w celu lepszego poznania naturalnej historii HFpEF. Wiedza na temat przyczyn zgonów pozwoli na lepsze zrozumienie tej złożonej jednostki chorobowej i przez to opracowanie nowych metod terapeutycznych.

Opracowanona podstawie: JACC, luty 2017

Marcin Kargul

Dodaj komentarz