Pomyślne starzenie się (successful aging) – co należy robić w średnim wieku?

Louise Lafortune i wsp. Midlife Approaches to Prevention of Ill Health in Later Life. JAMA Intern Med. Published online

Artykuł z cyklu Evidence to Practice pisma JAMA Internal Medicine poświęcony jest pomyślnemu starzeniu się (successful aging). Brytyjski instytut NICE (National Institute for Health and Care Excellence) opublikował wytyczne dotyczące kwestii,  jak postępować w  średnim wieku, aby zapobiec lub opóźnić demencję, niepełnosprawność i słabość (frailty) wieku podeszłym.

Obszerne wytyczne powstały na podstawie  piśmiennictwa naukowego: 30 przeglądów systematycznych i  47  badań interwencyjnych. Koncentrują się na modyfikowalnych czynnikach ryzyka chorób niezakaźnych (choroby sercowo-naczyniowe, cukrzyca, niektóre postacie raka). Wiek średni zdefiniowano jako 40-64 lata lub mniej w przypadku grup o  szczególnie niekorzystnej sytuacji społeczno-ekonomicznej.

Jak piszą autorzy, zmiany związane z wiekiem są nie do uniknięcia – czynności poznawcze zaczynają pogarszać się w wieku ok. 45 lat a w wieku 50-64 lat 18% mężczyzn i 19% kobiet w Anglii ma pewne ograniczenia w zakresie sprawności ruchowej. Można jednakże wpłynąć na wiek, w którym zmiany te się pojawiają i na ich nasilenie.

Badania kohortowe wskazują na związek pomyślnego starzenia się z takimi czynnikami jak niepalenie lub rzucenie palenia, regularny wysiłek fizyczny, codzienne spożywanie warzyw i owoców, ograniczanie konsumpcji alkoholu. W badaniu EPIC-Norfolk osoby spełniające wszystkie te warunki żyły 14 lat dłużej od osób nie spełniających żadnego.

Wytyczne podkreślają, że

  • Czym wcześniej korzystne zmiany behawioralne nastąpią, tym większa szansa uniknięcia lub opóźnienia demencji, niepełnosprawności i słabości w wieku podeszłym
  • Aby zmiany behawioralne były trwałe, powinny zostać wkomponowane w codzienny tryb  życia

Kampanie edukacyjne powinny:

– informować o korzyściach rzucenia palenia

– przekonywać, że każda aktywność fizyczna w domu, pracy i czasie wolnym przynosi korzyści w każdym wieku. Zmniejsza krótko i długoterminowe ryzyko zdrowotne, poprawia  funkcje kognitywne, zmniejsza ryzyko upadków, poprawia samopoczucie i jakość życia

– zachęcać do jak największej redukcji spożycia alkoholu

– wyjaśniać niekorzystny wpływ na zdrowie produktów o dużej zawartości soli, cukrów prostych i tłuszczów nasyconych

– propagować dietę opartą na warzywach, owocach, roślinach strączkowych, produktach pełnoziarnistych, rybach

– zachęcać do utrzymywania zdrowej wagi

Wytyczne NICE identyfikują  luki w dotychczasowej wiedzy i formułują cele badawcze na przyszłość.

 

Opracowano na podstawie: JAMA Internal Medicine, 6 lutego 2017

Marcin Kargul

 

Dodaj komentarz