Średnie stężenia lipidów i rozpowszechnienie zaburzeń lipidowych w Polsce: wyniki badania NATPOL 2011

Tomasz Zdrojewski i wsp. Rozpowszechnienie zaburzeń lipidowych w Polsce. Wyniki badania NATPOL 2011. Kardiol Pol 2016;74(3):213-223

Polska ciągle należy do krajów o wysokim ryzyku sercowo-naczyniowym a jednym z głównych czynników ryzyka jest dyslipidemia. W Kardiologii Polskiej opublikowano pracę poświęconą ocenie zaburzeń lipidowych w polskiej populacji na podstawie wyników badania NATPOL 2011 (dla porównania  dane z USA).

Do analizy włączono dane reprezentatywnej próby 1168 mężczyzn (M) i 1245 kobiet (K) w wieku 18–79 lat.

Średnie stężenia dla cholesterolu całkowitego (TC), cholesterolu HDL-C, LDL-C  i triglicerydów (TG) wyniosły:

TC HDL-C LDL-C TG
M 197,1 mg/dl 45,8 mg/dl 123,6  mg/dl 140,9 mg/dl
K 198,6 mg/dl 54,1 mg/dl 123,7 mg/dl 104 mg/dl

 

Jako kryteria diagnostyczne zaburzeń lipidowych przyjęto wartości z wytycznych  European Society of Cardiology.

TC ≥ 190 mg/dl stwierdzono u 54,3% badanych a uwzględniając leczenie przeciwlipidowe, hipercholesterolemię wykazano u 61,1% dorosłych osób (co stanowi ok. 18 milionów).

Wśród osób z hipercholesterolemią:

– 58,7%  nie było jej świadomych

– 22,0%  było świadomych ale nie stosowało leczenia

– 8,1% leczyło się nieskutecznie

– 10,9% leczyło się skutecznie

Nieprawidłowe wartości odpowiednich frakcji lipidowych rozpoznano u:

HDL-C: M 35,2%; K 22,2%

LDL-C: 57,8%

TG: 21,2%

W porównaniu z badaniem NATPOL PLUS z 2002 r. średnie stężenia TC zmniejszyły się  u mężczyzn z 207,1 mg/dl  do 197,1 mg/dl a u kobiet z 207,2 mg/dl do 198,6 mg/dl. Największy spadek odnotowano u osób w wieku 60 i więcej lat, co autorzy wiążą z upowszechnieniem leczenia statynami w tej grupie wiekowej. Zmiana diety miała największy wpływ na stężenia lipidów w populacji dekadę wcześniej.

Dla podkreślenia roli stężeń lipidów w prewencji sercowo-naczyniowej autorzy podają, że w 2005 r. w Polsce odnotowano 26 200 mniej zgonów wieńcowych w porównaniu z 1991 r. Redukcja ta w 39% może być przypisana zmniejszeniu średnich stężeń TC w tym okresie.

W podsumowaniu autorzy podkreślają, że chociaż sytuacja poprawiła się to nadal częstość zaburzeń lipidowych jest wysoka. Konieczne są intensywne wysiłki na rzecz ich wykrywania i leczenia, co stanowi efektywną metodę prewencji zdarzeń  wieńcowych. Badania NATPOL powinny być regularnie powtarzane dla monitorowania czynników ryzyka sercowo-naczyniowego w polskiej populacji.

Opracowano na podstawie: Kardiologia Polska, marzec 2016

Marcin Kargul