Szybkie testy próbek moczu do oznaczania rzeczywistego profilu żywieniowego

Isabel Garcia-Perez i wsp. Objective assessment of dietary patterns by use of metabolic phenotyping: a randomised, controlled, crossover trial. Lancet Diabetes Endocrinol 2017 (dostępny pełen tekst)

Dużym ograniczeniem badań nad dietą i odżywianiem jest tendencja do zaniżania swojego spożycia niezdrowych pokarmów i zawyżania spożycia warzyw i owoców, a także zaniżania ogólnego spożycia kalorii przez osoby uczestniczące w badaniu. Ocenia się, że takie nieprawidłowości dotyczą ok. 60% badanych i są częstsze u osób z nadwagą i otyłością.

Autorzy brytyjscy badali możliwości opracowania  szybkich testów oznaczających rzeczywiste spożycie określonych składników pokarmowych (tłuszcze, białka, cukry, błonnik) oraz poszczególnych pokarmów, jak np. czerwone mięso, drób, ryby, owoce i warzywa, na podstawie metabolitów w moczu.

W badaniu metodą próby krzyżowej wzięło udział 19 ochotników w wieku w wieku 21-65 lat, z BMI 20-35 kg/m2.  Podczas trzydniowych pobytów w klinice stosowali oni w przypadkowej kolejności 4 diety stopniowo coraz bardziej odpowiadające zaleceniom WHO (większe spożycie owoców, warzyw, produktów pełnoziarnistych, błonnika, ograniczenie tłuszczów, cukrów i soli).  W  okresach diety trzy razy dziennie analizowano próbki moczu metodą spektroskopii magnetycznego rezonansu jądrowego (pozwalającą na oznaczenie bardzo wielu metabolitów). Odstępy pomiędzy okresami diety wynosiły 5 dni.

Na tej podstawie badacze opracowali odrębne profile metabolitów w moczu dla każdej diety, które następnie pozytywnie zwalidowali w kohortach uczestników badań populacyjnych.

Zdaniem autorów modele metaboliczne opracowane w wysoce kontrolowanych warunkach pozwalają na wyróżnienie grup z dietą mniej lub bardziej sprzyjającą chorobom przewlekłym (otyłość, cukrzyca, choroba wieńcowa) także w codziennych warunkach. Takie podejście umożliwi monitorowanie diety i weryfikację deklaracji pacjentów.

Zespół badawczy zamierza teraz doskonalić technologię na większej próbie pacjentów,  opracować testy dostosowane do pojedynczej próbki moczu i zwiększyć ich czułość. Autorzy mają nadzieję, że testy będą szeroko  dostępne w przeciągu 2 lat.

Zdaniem Dr Des Walsh (Medical Research Council, UK):

Chociaż prace badawcze są ciągle we wstępnej fazie, dotyczą one podstawowych kwestii metodologicznych w badaniach nad żywnością i dietą, gdzie postęp jest naprawdę potrzebny. Bardziej dokładny pomiar tego co jemy i pijemy pogłębi korzyści z badań nad odżywianiem, pozwoli opracować lepsze interwencje oparte o dowody naukowe oraz poprawi zdrowie jednostek i zmniejszy otyłość.

Opracowano na podstawie: Lancet Diabetes & Endocrinology, 12 stycznia 2017

Marcin Kargul