Zdrowie psychiczne studentów medycyny: potrzebne są zmiany systemowe

Stuart J. Slavin. Medical Student Mental Health Culture, Environment, and the Need for Change. JAMA. 2016;316(21):2195-2196

Już w 1936 r. pojawiła się pierwsza praca naukowa opisująca zaburzenia funkcjonowania psychicznego u studentów medycyny. W grudniowym wydaniu  JAMA opublikowano dwa artykuły poświęcone temu zagadnieniu.

Pierwsza praca jest metaanalizą 195 badań obejmujących ponad 120 tysięcy studentów z 43 krajów. Stwierdzono, że częstość depresji/objawów depresyjnych (na podstawie badań skriningowych) wyniosła 27,2% i wahała się od 9,3% do 55,9%. Częstość myśli samobójczych wynosiła 11,1% (7,4%-24,2%).

W drugim artykule dokonano przeglądu 28 interwencji dotyczących poprawy dobrostanu psychicznego studentów medycyny. Stwierdzono, że ogólna jakość danych  jest niska a dowody na korzyści określonych metod postępowania ograniczone.

Autorzy komentarza zastanawiają się, co powoduje, że problem jest aktualny od dziesięcioleci. Ich zdaniem, znaczenie ma kilka aspektów kulturowych edukacji medycznej.

Istnieje powszechne przeświadczenie, że medycyna jest dziedziną bardzo wymagającą i takie powinno być kształcenie jej adeptów. Studenci nieodporni na stres być może powinni pomyśleć o innej przyszłej profesji.

Inną kwestią jest ogólne niedocenianie problemów psychicznych oraz prewencji w systemie opieki zdrowotnej nakierowanym na choroby somatyczne i ich leczenie. Znaczenie ma też kultura  administracyjna szkół medycznych  skoncentrowana na aspektach edukacji a nie dobrostanie studentów.

Nawet przy zauważeniu problemu, rozwiązania idą bardziej w kierunku pomocy  jednostkom, a nie zmianom środowiska. Studentom zaleca się odpowiedni tryb życia, dietę, ćwiczenia, medytacje i inne aktywności, a nie szuka rozwiązań systemowych.

Jako przykład takich rozwiązań autorzy przedstawiają zmiany wprowadzanie od 2010 r. w Saint Louis University School of Medicine. Polegały one na zmniejszeniu ilości zajęć o 10% oraz objętości i szczegółowości wymaganego materiału,  mniej restrykcyjnym systemie egzaminów, zachęcaniu studentów do aktywności na zasadach  woluntariatu. W rezultacie studenci spędzali o 1,5 godziny dziennie mniej na nauce niż studenci innych uczelni medycznych, wykazywali niższy poziom stresu i wyczerpania,  wyższe zaangażowanie, lepszą jakość życia i zdrowie psychiczne, a także większe osiągnięcia akademickie.

Opracowano na podstawie: JAMA, 6 grudnia 2016

Marcin Kargul