Zespół nagłej śmierci niemowląt oraz inne rodzaje zgonu związane ze snem – aktualny stan wiedzy

Rachel Y. Moon. SIDS and Other Sleep-Related Infant Deaths: Evidence Base for 2016 Updated Recommendations for a Safe Infant Sleeping Environment. Pediatrics (dostępny pełen tekst).

Nagły i niespodziewany zgon w  okresie niemowlęcym (SUID, Sudden unexpected death in infancy) we śnie dotyczy w  USA  co roku około 3500 niemowląt. Problem ten obejmuje zespół nagłej śmierci niemowląt (sudden infant death syndrome, SIDS), zgony związane z czynnikiem chorobowym (infekcje, zatrucia, urazy) oraz  śmierć związaną z brakiem dopływu powietrza i uduszeniem.  Po początkowym spadku w latach 1990, ogólna śmiertelność niemowląt związana ze snem nie spadła w ostatnich latach. Amerykańska Akademia Pediatrii (APP) opublikowała na łamach Pediatrics uaktualnione zalecenia, opierające się głównie na badaniach po 2011 roku, dotyczące bezpiecznego środowiska snu niemowląt.

Czynniki ryzyka SIDS oraz innych nagłych zgonów niemowląt związanych ze snem są podobne. Z zaleceń wynika, że niemowlęta powinny dzielić sypialnię rodziców przez okres co najmniej 6 miesięcy, a optymalnie w pierwszym roku życia. Udowodniono, że działanie to zmniejsza ryzyko SIDS  o 50%. Rekomenduje się, żeby spały w jak największej bliskości, ale na osobnej powierzchni. Jako najbezpieczniejsza pozycja do spania wskazywane jest ułożenie płaskie na plecach. Spanie na boku i brzuchu jest uznane za podnoszące ryzyko między innymi oddychania zwrotnego wydychanych gazów, skutkujące hiperkapnią i hipoksją. Pozycja na plecach zalecana jest również dzieciom z refluksem żołądkowo-przełykowym oraz wcześniakom. Także po porodzie, po kontakcie skóra do skóry, noworodka należy odkładać w  zalecaną pozycję. Kiedy niemowlę nauczy się zmieniać ułożenie w trakcie snu, należy pozostawić je w wybranej przez nie pozycji.

Niemowlę powinno spać na sztywnej, twardej powierzchni materaca, pokrytego dopasowanym prześcieradłem. W łóżeczku nie powinny znajdować się żadne przedmioty, poduszki, kocyki umieszczane na prześcieradle, pluszaki, zabawki czy ochraniacze.  Foteliki samochodowe, bujaki, wózki, nosidła i chusty nie są rekomendowane, jako rutynowe miejsce snu dziecka, szczególnie w przypadku małych niemowląt. Kanapy i fotele są niebezpiecznymi miejscami do snu, zarówno samodzielnego jak i z inną osobą – jest to ważna dla rodziców informacja, ponieważ w jednym z badań wykazano, że 25% matek zasypia podczas nocnego karmienia na wyżej wymienionych meblach. Jako działanie  zmniejszające ryzyko SIDS APA rekomenduje karmienie piersią. Ochronne  jego działanie rośnie wraz z wyłącznością tego karmienia.

Rekomendacje oparte na dowodach naukowych są ważną podstawą do rozmów lekarzy z rodzicami. Niemniej jednak należy pamiętać, że do każdego dziecka należy podchodzić indywidualnie.

Na podstawie Pediatrics, listopad 2016

opracowała Emilia Kudraszew