Globalne trendy występowania nadciśnienia – podwojenie liczby chorych w ostatnich 40 latach

NCD Risk Factor Collaboration (NCD-RisC). Worldwide trends in blood pressure from 1975 to 2015:  a pooled analysis of 1479 population-based measurement
studies with 19·1 million participants. Lancet online (dostępny pełen tekst)

W latach 1975 – 2015 liczba osób z nadciśnieniem na świecie podwoiła się, z 594 milionów do 1,13 miliarda, głównie z powodu przyrostu ludności i starzenia się populacji.  Nadciśnienie jest przyczyną 7,5 miliona zgonów rocznie.

Takie dane przytacza opublikowana w  The Lancet  praca w ramach  Non-Communicable Disease (NCD) Risk Factor Collaboration. Do analizy włączono 1479 badań populacyjnych z udziałem ponad 19 milionów uczestników z ponad 200 krajów.

W 2015 r. standaryzowana względem wieku częstość nadciśnienia na świecie w populacji dorosłych wynosiła 24,1% u mężczyzn i 20,1% u kobiet.

Do krajów o najniższej częstości nadciśnienia (<19% u mężczyzn i <13% u kobiet) należały: Korea Południowa, Kanada, USA, Peru, UK, Australia, Singapur. Najwyższa częstość u mężczyzn (>35%) dotyczyła Chorwacji, Łotwy, Litwy, Węgier i Słowenii a u kobiet (>33%)  krajów Zachodniej Afryki.

Największy wzrost częstości nadciśnienia odnotowano w krajach Południowej Azji i Afryki subsaharyjskiej o niskim i średnim dochodzie a największy spadek w krajach rozwiniętych.  W krajach Środkowej i Wschodniej Europy chorobowość utrzymywała się na wysokim poziomie.

Zdaniem głównego autora,  Majida Ezzati (Imperial College, Londyn):

Znaczące zmniejszenie częstości nadciśnienia jest możliwe, co pokazują wyniki w krajach o wysokim dochodzie na przestrzeni ostatnich 40 lat.

Z globalnej perspektywy, wysokie ciśnienie krwi nie jest już problemem zachodniego świata czy krajów bogatych. To problem najbiedniejszych krajów i ludzi.

Ciśnienie tętnicze zależy od wielu czynników środowiskowych, behawioralnych, żywieniowych oddziałujących przez całe życie. Wpływ mają m.in.  zawartość sodu i potasu w diecie, palenie, alkohol, wysiłek fizyczny, otyłość, zanieczyszczenie powietrza, narażenie na ołów, hałas, stres psychospołeczny oraz oczywiście stosowanie leków hipotensyjnych.

Zmiany w zakresie znanych  czynników ryzyka oraz poprawa wykrywania i leczenia nadciśnienia w krajach rozwiniętych nie w pełni tłumaczą obserwowane korzystne trendy.  Wśród innych mogących mieć znaczenie czynników autorzy wymieniają poprawę odżywiania w  okresie płodowym  i wczesnego dzieciństwa a także dostępność owoców i warzyw przez cały rok.

Opracowano na podstawie: Lancet, 15 listopada 2016

Marcin Kargul