Lęk o zdrowie (health anxiety) a ryzyko rozwoju choroby niedokrwiennej serca

Line Iden Berge i wsp. Health anxiety and risk of ischaemic heart disease: a prospective cohort study linking the Hordaland Health Study (HUSK) with the Cardiovascular Diseases in Norway (CVDNOR) project. BMJ Open 2016;6:e012914.

Zaburzenia lękowe  są niezależnym czynnikiem ryzyka choroby  niedokrwiennej serca (ischaemic heart disease, IHD) – w metaanalizie obejmującej prawie 250 000 pacjentów stwierdzono wzrost ryzyka o 26% niezależnie od tradycyjnych czynników ryzyka.

Szczególną formą  jest lęk o zdrowie (health anxiety) czyli zaburzenie hipochondryczne, diagnozowane j u osób, które przejawiają irracjonalny, silny lęk przed poważną chorobą, bądź są przekonane, że już na nią cierpią. Pacjenci bardzo martwią się o swoje zdrowie, a uspokajające zapewnienia lekarzy i prawidłowe wyniki badań diagnostycznych przynoszą im ulgę tylko na krótki czas.

Kwestia, czy lęk o zdrowie także jest czynnikiem ryzyka IHD nie była dotychczas badana.  W BMJ Open opublikowano pracę badaczy z Norwegii na ten temat.

Analizowano dane 7052 uczestników projektu Hordaland Health Study (HUSK) skorelowane w  12-letniej obserwacji z informacjami z badania  Cardiovascular Diseases in Norway (CVDNOR). Do oceny  lęku o zdrowie używano samooceny w  skali Whiteley, jako rozpoznanie przyjmując wynik >= 90 centyla.

W czasie obserwacji choroba niedokrwienna serca wystąpiła u 6,1% z grupy z lękiem o zdrowie i u 3% z grupy bez tego zaburzenia.  Po uwzględnieniu w analizie innych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego, zwiększenie ryzyka wyniosło ok. 70%  (HR: 1,73 95% CI 1.21 to 2.48). Wzrost ryzyka był proporcjonalny do nasilenia leku o zdrowie.

Zdaniem autorów wyniki mają duże znaczenie dla zdrowia publicznego, ponieważ IHD to jedna z czołowych przyczyn chorobowości i umieralności w świecie. Wysoki poziom leku o zdrowie może prowadzić do szkodliwych następstw  poprzez aktywację autonomiczną.

Wyniki badania podkreślają znaczenie prawidłowego rozpoznania i leczenia zaburzenia lękowego pod postacią lęku o zdrowie.  Ilustrują one zarazem pewną sprzeczność, z którą muszą radzić sobie lekarze – między uspokajaniem pacjentów, że odczuwane przez nich somatyczne objawy zaburzenia lękowego nie wynikają z choroby serca a wiedzą, że zaburzenie lękowe może z czasem być przyczynowo związane z rozwojem IHD.

Opracowano na podstawie: BMJ Open,  3 listopada 2016

Marcin Kargul