Wprowadzanie potencjalnych alergenów do diety niemowlęcia – aktualny stan wiedzy

Matthew Greenhawt. Early Allergen Introduction for Preventing Development of Food Allergy. JAMA. 2016;316(11):1157-1159.

Zalecenia American Academy of Pediatrics (AAP) z  2000 roku mówiły, że u dzieci wysokiego ryzyka  (alergia w wywiadzie rodzinnym) pokarmy stałe nie powinny być wprowadzane do diety przed ukończeniem 6 miesięcy życia, przetwory mleczne przed ukończeniem roku, jajka dwóch a orzeszki ziemne, orzechy i ryby trzech lat.

W latach 1999 – 2009 (2011) częstość alergii pokarmowych u dzieci w USA niemal się podwoiła (3,4% vs 5,1%) a alergii na orzeszki ziemne potroiła (0,4% vs 1,4%). 

Naukowe dane z tego okresu i późniejsze sugerują, że wczesne podawanie potencjalnych alergenów może mieć działanie protekcyjne.  Zrewidowane stanowisko AAP z 2008 roku zaleca nieopóźnianie wprowadzania stałych pokarmów po ukończeniu 4-6 miesięcy życia.

W JAMA opublikowano wyniki przeglądu systematycznego i meta-analizy autorstwa D.Ierodiakonou i wsp. uzupełnione edytorialem M.Greenhawta.

Stwierdzono, iż z umiarkowaną pewnością można uznać, że wprowadzanie orzeszków ziemnych w wieku 4-11 miesięcy i jajek w wieku 4-6 miesięcy wiąże się ze zmniejszeniem ryzyka alergii. Autorzy zalecają traktowanie wyników z ostrożnością z powodu ograniczeń metodologicznych.

W propozycji wytycznych National Institute of Allergy and Infectious Diseases (NIAID), które mają ukazać się tej jesieni, znajduje się zalecenie wprowadzania do diety orzeszków ziemnych w wieku 4-6 miesięcy poprzedzone testami przesiewowymi u dzieci wysokiego ryzyka (mimo  ograniczeń związanych z  skutecznością,  praktycznością i kosztami tych testów). W odniesieniu do jajek propozycja wytycznych nie zmienia zaleceń z 2008 r. dotyczących nieopóźniania wszystkich pokarmów stałych.

Zdaniem autora komentarza wczesne wprowadzanie do diety potencjalnych alergenów nie jest przynajmniej na razie panaceum na epidemię alergii. Może spotykać się z barierami w implementacji ze strony rodziców i logistycznymi trudnościami prowadzenia badań przesiewowych. Nie ma do tej pory danych na temat dawki i czasu ekspozycji potrzebnych dla działania protekcyjnego.

Metaanaliza Ierodiakonou jest ważnym uzupełnieniem dotychczasowej wiedzy, a jej wyniki wydają się potwierdzać słuszność zaleceń AAP z 2008 roku. Należy obserwować wpływ najnowszych wytycznych NIAID na epidemiologię alergii na orzeszki ziemne oraz kontynuować badania nad innymi alergenami.

Opracowano na podstawie JAMA, 20 września 2016

Marcin Kargul