Konsumpcja kawy a skutki zdrowotne – współczesny stan wiedzy

L.Kirsty Pourshahidi i wsp. A Comprehensive Overview of the Risks and Benefits of Coffee Consumption. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 2016; 15 (4): 671 (dostępny pełen tekst)

Codziennie miliardy ludzi na całym świecie spożywają kawę. Dane dotyczące jej wpływu na zdrowie człowieka są niejednoznaczne. Badane było między innymi działanie bioaktywnych składników, takich jak kofeina, kwas chlorogenowy, diterpeny czy inne związki polifenowych, oraz ich synergistyczne i addytywne efekty. Powszechny konsensus mówi, że umiarkowane (3-4 filiżanki kawy dziennie), regularne picie kawy przez zdrowe osoby jest neutralne dla zdrowia, bądź lekko korzystne.

W czerwcowym numerze Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety wydawanym przez Institute of Food Technologists  opublikowano wyniki badania, w którym naukowcy z Uniwersytetu Ulster dokonali kompleksowego przeglądu literatury dotyczącej potencjalnych korzyści i zagrożeń związanych ze spożywaniem kawy (badanie omówione również w serwisie Science Daily). Przeglądu piśmiennictwa dokonano w  kategoriach: śmiertelność całkowita, choroby układu krążenia, nowotwory, zaburzenia metaboliczne zaburzenia neurologiczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz inne konsekwencje zdrowotne.

Systematyczny przegląd dotyczył 1277 badań,  z okresu od 1970r. Ta jakościowa ocena wykazała, że korzyści zdrowotne (lub efekt obojętny) w przypadku umiarkowanego spożycie kawy  przez  dorosłych konsumentów wyraźnie przewyższają ryzyko  dla większości badanych kategorii.

Przykładowo, niektóre badania sugerują, że konsumpcja kawy związana jest ze zmniejszonym ryzykiem umieralności całkowitej oraz umieralności z  przyczyn sercowo-naczyniowych. Ponadto wykazano, że spożycie kawy (3 x 250 ml /dzień przez 4 tygodnie) może zmniejszać pobór kalorii, poprzez wpływ na hormony sytości (grelina i serotonina). Spożycie kawy w badaniach obserwacyjnych związane było z obniżeniem ryzyka cukrzycy typu 2. Jest to prawdopodobnie zależne od zmniejszonej insulinooporności (lub  poprawą wrażliwości na insulinę). Konsumpcja kawy związana jest także z poprawą (lub zmniejszeniem ryzyka) szeregu zaburzeń neurologicznych, takich jak choroba Parkinsona czy  zaburzenia poznawcze.

Autorzy badania zauważyli, że przyczynowość ryzyka i korzyści nie może być dokładnie ustalona, ponieważ większość obecnie dostępnych prac w dużej mierze opiera się na danych obserwacyjnych. Konieczne są dalsze badania w celu ilościowej oceny stosunku korzyści do ryzyka dla konsumpcji kawy, a także określenie, które z wielu składników kawy czy ich kombinacji  mogłyby być odpowiedzialne za korzyści zdrowotne. Praca niemniej jednak wydaje się być ważnym głosem w dyskusji i pomocą w odpowiedzi na często zadawane przez pacjentów pytanie: czy mogę pić kawę?

Na podstawie Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, Lipiec 2016

opracowała Emilia Kudraszew