Statyny – jak często pacjenci przerywają i jak często wznawiają leczenie

Yana Vinogradova i wsp. Discontinuation and restarting in patients on statin treatment: prospective open cohort study using a primary care database. BMJ
2016;353:i3305 (dostępny pełen tekst)

W ostatniej dekadzie znacząco wzrosło stosowanie statyn, zarówno w prewencji pierwotnej jak i wtórnej. Wyniki licznych  badań wskazują jednak, że często dochodzi do dyskontynuacji leczenia.  Mniej wiadomo o późniejszym ewentualnym wznowieniu leczenia. W BMJ opublikowano pracę poświęconą temu zagadnieniu.

W propspektywnym badaniu kohortowym wykorzystano bazę UK Clinical Practice Research Datalink  obejmującą 664 poradni lekarzy rodzinnych. Włączono dane pacjentów, którym przepisano statynę w latach 2002-2013. Jako zaprzestanie leczenia uznano brak nowej recepty na statynę przez 90 dni od potencjalnego wykorzystania poprzedniej.

Spośród 431 023 pacjentów, którym przepisano statynę w ramach prewencji pierwotnej, 47% (n=204 622) zaprzestało leczenia a z nich 72% (n=147 305) ponownie rozpoczęło leczenie.

Spośród 139 314 pacjentów w ramach prewencji wtórnej 41% (n=57 791) zaprzestało, a z nich  75% (43 211) ponownie rozpoczęło leczenie.

Rzeczywiste zaprzestanie leczenia, bez wznowienia (real stoppers) częściej dotyczyło osób młodszych (≤50 lat) i starszych (≥75 lat, kobiet, osób z niskim BMI, przewlekłą chorobą wątroby i przyjmujących wiele leków.

Zaprzestanie, a potem wznowienie leczenia (stop-starters) częściej dotyczyło  mniejszości etnicznych, palaczy i osób z cukrzycą typu 1.

Pacjenci z nadciśnieniem i cukrzycą typu 2 rzadziej przerywali leczenie statyną (relative adherents).

Wyniki były spójne w grupach prewencji pierwotnej i wtórnej.

Badanie nie obejmowało analizy przyczyn przerywania leczenia. Dane oparto na wypisanych receptach, więc rzeczywiste stosowanie statyn mogło być niższe (nie zrealizowanie recepty, nie przyjmowanie leku mimo jego posiadania).

Wyniki sugerują zatem, że wiele osób uważanych za przerywające leczenie w rzeczywistości przyjmuje leki nieregularnie i wraca do leczenia. Dane na temat charakterystyki pacjentów przerywających trwale oraz przerywających i  wznawiających leczenie sugerują obszary dalszych zainteresowań badawczych.

Opracowano na podstawie BMJ, 28 czerwca 2016

Marcin Kargul