Nadciśnienie jako stan pilny (180/110 mm Hg lub większe, bez objawów) – rokowanie

Krishna K. Patel i wsp. Characteristics and Outcomes of Patients Presenting With Hypertensive Urgency in the Office Setting. JAMA Intern Med. Published online

Wyższe ciśnienie  skurczowe (SBP) o 20 mm Hg i rozkurczowe (DBP) o 10 mm Hg wiąże się z podwojeniem śmiertelności sercowo-naczyniowej. Wysokie wartości ciśnienia, nawet przez krótki okres, mogą prowadzić do uszkodzenia narządowego.

Jako stan pilny (hypertensive urgency) definiuje się wartości SBP i DBP odpowiednio co najmniej 180 mm Hg i/lub 110 mm Hg bez objawów ze strony narządów.  Wytyczne JNC 7 zalecają w takim przypadku stopniowe obniżanie ciśnienia do osiągnięcia wartości docelowych w ciągu 24-48 godzin. Niekiedy pacjenci kierowani są do oddziału ratunkowego lub bezpośrednio hospitalizowani, ale nie wiadomo, czy ma to wpływ na rokowanie.

Gdy  objawy ze strony narządów występują (np. silny ból głowy, ostry zespół wieńcowy, obrzęk płuc,  masywne krwawienie) stan określa się jako naglący (hypertensive emergency). W tych sytuacjach konieczna jest hospitalizacja.

W JAMA Internal Medicine opublikowano artykuł poświęcony częstości i krótkoterminowemu rokowaniu w nadciśnieniu kwalifikowanym jako stan pilny. Do analizy włączono dane pacjentów leczonych w poradniach Cleveland Clinic Healthcare w latach 2008-2013.

Spośród  2 199 019 pacjentów wartości ciśnienia spełniające definicję stanu pilnego i brak objawów stwierdzono u 59 836 (4,6%) –  57,7% kobiet, średni wiek 63,1 lat, BMI 31,1, średnie ciśnienie tętnicze 182,5/96,4 mm Hg.

Tylko 426 (0.7%) pacjentów  hospitalizowano, pozostałych  skierowano do domu. Do pacjentów hospitalizowanych  dobrano z wykorzystaniem  metody “propensity score” w stosunku 2:1 grupę odpowiednich 852  pacjentów skierowanych do domu.

Nie stwierdzono różnic pomiędzy grupami odnośnie poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych (major adverse cardiovascular events, MACE)  w okresie do 7 dni, 8-30 dni i po 6 miesiącach (8 [0.9%] vs 4 [0.9%]).

Po 1 miesiącu pacjenci odesłani do domu częściej mieli niekontrolowane ciśnienie (86.3% vs 81.9%), ale różnic nie było po 6 miesiącach (64.6% vs 66.6%).

Zdaniem autorów  wartości ciśnienia spełniające definicję stanu pilnego są częste, ale częstość zdarzeń sercowo-naczyniowych u pacjentów bezobjawowych jest bardzo niska. Większość pacjentów pozostaje niekontrolowana po 6 miesiącach. W przypadku pacjentów bezobjawowych należy skupić się na poprawie monitorowania po wizycie i częstej ocenie ciśnienia zamiast kierowania do szpitala.

Opracowano na podstawie: JAMA Internal Medicine, 13 czerwca 2016

Marcin Kargul