90% udarów mózgu można uniknąć – nowe dane z badania Global Burden of Disease Study

Valery L Feigin i wsp. Global burden of stroke and risk factors in 188 countries, during 1990–2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013.  Lancet Neurol 2016 online

Udary mózgu stanowią jedną z najistotniejszych przyczyn globalnych obciążeń zdrowotnych. Wiedza na temat udziału poszczególnych czynników ryzyka jest kluczowa dla strategii prewencyjnych.

Zagadnieniu temu poświęcono pracę w Lancet Neurology na podstawie danych ze 188 krajów w ramach  projektu  Global Burden of Disease Study 2013 (dane z lat 1990-2013).

Dla poszczególnych 17 czynników  oceniano ryzyko przypisane  dla populacji (population-attributable fraction, PAF) – czyli część obciążeń zdrowotnych populacji, której można by uniknąć przy eliminacji danego czynnika ryzyka. Jako miarę obciążeń zdrowotnych przyjęto lata życia skorygowane niesprawnością (Disability-adjusted life-years, DALY).

Stwierdzono, że ogółem  90,5% obciążeń wynikających z udarów można przypisać czynnikom modyfikowalnym.

74,2% ryzyka populacyjnego wynikało z czynników behawioralnych (palenie, alkohol, zła dieta, niska aktywność fizyczna).  Zespół czynników metabolicznych (ciśnienie skurczowe, BMI, glikemia na czczo, cholesterol całkowity, e-GFR) był odpowiedzialny za 72,4%  obciążeń zdrowotnych. Wskaźnik PAF dla czynników środowiskowych (zanieczyszczenie powietrza, ekspozycja na ołów) wyniósł 33,4%.

Suma udziału  poszczególnych czynników lub ich grup przekracza 100%, ponieważ oddziałują one na siebie, działanie jednego czynnika może być mediowane przez inny.

Zdaniem autorów ponad 90% obciążeń zdrowotnych wynikających z udarów można potencjalnie uniknąć. Główny autor, Valery L. Feigin (Auckland University of Technology, Nowa Zelandia) stwierdził:

Nasze dane  wskazują, że udar to bezspornie choroba wynikająca ze stylu życia … ma to wyraźne implikacje praktyczne.

Uprzednio koncentrowaliśmy się głównie na metabolicznych/medycznych czynnikach ryzyka ale musimy zmienić ten paradygmat i zwracać więcej uwagi na dietę, ćwiczenia fizyczne, palenie i tym podobne.

Autorzy podkreślają także znaczący udział w krajach rozwijających się zanieczyszczenia powietrza  (środowiska ale też domowego, związanego z używanie paliw stałych). W tych krajach redukcja zanieczyszczeń powinna być jednym z priorytetów prewencji udaru.

Opracowano na podstawie: Lancet Neurology, 9 czerwca 2016

Marcin Kargul

Dodaj komentarz