Zapracowany lekarz a poradnictwo w zakresie stylu życia – propozycja algorytmu ABCD

Andrew L. Lehr i wsp. The ABCDs of Lifestyle Counseling. JAMA Cardiol. Published online (dostępny pełen tekst ang.)

Palenie tytoniu, brak aktywności fizycznej i zła dieta są powodem ponad jednej trzeciej wszystkich zgonów w USA. W trakcie ostatniej dekady osiągnięto wielki postęp w zakresie zwalczania palenia, osiągając rekordowy spadek liczby osób palących do 16.8% w 2014 roku. W tym samym mniej więcej okresie częstość występowania nadwagi i otyłości wśród dorosłych Amerykanów wzrosła do rekordowo wysokiego poziomu 69% ( 2012 r.).

Lekarze nie posiadają zbyt wielu narzędzi, które pozwoliłyby na skuteczne interwencje w trakcie wizyty lekarskiej. Jeżeli chodzi o pomoc w rzucaniu palenia rekomendowany dla lekarzy jest w tym celu model 5A (w Polsce 5 P: pytaj, poradź, pamiętaj, pomagaj, planuj). Zalecane jest również poradnictwo w zakresie stylu życia, jednakże podobne modele dotyczące konsultacji w zakresie diety i aktywności fizycznej nie zostały do tej pory stworzone.

Autorzy artykułu opublikowanego na łamach JAMA Cardiology, biorąc pod uwagę ograniczenia czasowe podczas wizyty lekarskiej, zaproponowali prosty model ABCD dotyczący diety i aktywności fizycznej. Uwzględnia on aktualną wiedzę dotyczącą tego typu wsparcia.

Model ABCD zakłada:

A (asses) Ocena postrzegania przez pacjenta jego własnej osoby, stylu życia oraz motywacji do zmian.

B (barriers) Omówienie potencjalnych barier w osiągnięciu sukcesu. Najczęstsze, które należy rozważyć, to wymagania związane z pracą czy rodziną, wyobrażone lub rzeczywiste obciążenia finansowe, liczne sytuacje sprzyjające jedzeniu. Nie należy zapominać w tym miejscu o depresji, która powinna być szybko zidentyfikowana i leczona.

C (commit) Lekarz powinien zmotywować pacjenta do wyznaczania konkretnych, mierzalnych, osiągalnych celów wraz z planem umożliwiającym ich realizację. Cele powinny raczej dotyczyć zachowań prozdrowotnych niż wskaźników zdrowia takich jak ciśnienie tętnicze czy poziom cholesterolu.

D (demonstrate) Pacjenci powinni być pytani o postępy w osiąganiu celów. Samokontrola jest kluczowym warunkiem dla osiągnięcia sukcesu. Podkreśla się również rolę możliwości kontaktu z lekarzem pomiędzy wizytami.

Zmiany stylu życia stanowią główny cel dla poprawy zdrowia pacjentów, niemniej jednak jest to bardzo trudne wyzwanie. Model ABCD zapewnia uporządkowany schemat dla zapracowanych klinicystów. Redaktorzy  zauważają, że może być przewodnikiem nie tylko dla lekarzy, ale także dla pielęgniarek oraz innych pracowników służby zdrowia, którzy regularnie biorą udział w poradnictwie dotyczącym stylu życia.

Na podstawie JAMA Cardiology, 8 czerwca 2016r.

Opracowała Emilia Kudraszew